مهمترین رابطه اجتماعی در زمان نگهداری از کودک، روابط با دوستانش است. اگرچه بسیاری از کودکان پیش دبستانی روابط پایداری با دوستان خود ندارند و ویژگی دوستی آنها این است که آنها فقط همبازی هستند، اما به کودکان کمک می‌کند تا با دوستان خود دوست شوند و از همسالان خود فاصله نگیرند.

مهارت دوست یابی در کودکان

برای کودک آسان است که در خانه سروصدا کند. او با محبت و تایید والدینش احاطه شده و امن است. اما وقتی بزرگ شد اوضاع فرق می‌کند، دوستان و هم‌کلاسی‌ها برایش در محیط مدرسه مهم هستند. برخی از کودکان به طور طبیعی خجالتی و ساکت می‌شوند. در این دوره آنها گوشه گیر بوده و کمک به آنها در برقراری ارتباط با همسالان خود برای غلبه بر تنهایی و جلب احترام دیگران بسیار مهم است.

با ما همراه باشید تا راه‌هایی برای آموزش مهارت‌های دوستیابی به کودکان بیاموزیم.

اهمیت و نقش دوست یابی در زندگی کودک

دوستی یک رابطه دو طرفه است که شامل ملاقات، اشتراک گذاری، درک افکار و احساسات یکدیگر و کشتن یکدیگر در مواقع ضروری است. داشتن دوستان صمیمی می‌تواند کودکان را از استرس رویدادهای استرس زا و تنهایی محافظت کند، عزت نفس آنها را تقویت کند و اضطراب و افسردگی را کاهش دهد.

کودکانی که توانایی برقراری ارتباط با دوستان را ندارند از تنهایی رنج می‌برند و اغلب از نظر اجتماعی بی تجربه و بی کفایت هستند.

روانشناسان معتقدند دوستی و کیفیت روابط بین فردی با رشد مهارت‌های اجتماعی و کنترل عاطفی ارتباط قوی دارد. به همین ترتیب، آموزش مستقیم مهارت‌های دوستی در کودکان کیفیت دوستی‌ها را افزایش می‌دهد، اما آموزش از طریق والدین به اندازه آموزش مستقیم در افزایش دوستی‌ها مؤثر نیست.

دوستیابی در کودکان

 روانشناسان بر این باورند که احساس عمیق بی کفایتی یا عدم عزت نفس اساس بسیاری از اختلالات روانی است که در افراد یافت می‌شود. عزت نفس قضاوت‌ها و نگرش‌های فرد در مورد ارزش‌های خود است. دانش آموزانی که عزت نفس بالایی دارند در انجام تکالیف مدرسه و عملکرد تحصیلی موفق ترند.

آنها در مدرسه و گروه‌های اجتماعی شرکت می‌کنند و روابط بین فردی مؤثرتری دارند. بنابراین برای افزایش عملکرد تحصیلی باید عزت نفس را افزایش داد. دانش آموزانی که عزت نفس پایینی دارند در مدرسه افسرده و ناامید می‌شوند.

کشف دلایل نداشتن دوست در مدرسه

اگر فرزندتان در ایجاد و حفظ دوستی‌ها مشکل دارد، سعی کنید دلیل آن را بفهمید.

  • آیا او آنقدر حساس است که همیشه صدمه ببیند و دوستانش را از دست بدهد؟
  • آیا او نسبت به برقراری ارتباط با دیگران ساکت و بی تفاوت است؟
  • آیا او پرخاشگر و قلدر است و به همین دلیل بچه‌ها دیگر نمی‌خواهند با او باشند؟
  • آیا او فاقد مهارت‌های اجتماعی است؟
  • آیا مهارت لازم برای دوست وفادار بودن را ندارید؟

بهترین زمان آموزش دوست یابی به کودکان

برای آموزش دوست یابی به کودک، والدین باید قبل از رسیدن به سن مدرسه به او یک سری آموزش‌های اولیه داده باشند و او مقدمات اولیه را در این زمینه فراهم کرده باشد تا کودک بتواند در مدرسه با همسالان خود روابط اجتماعی مناسبی برقرار کند.

بنابراین والدین باید روش‌های صحیح آموزش این مهارت را از قبل بیاموزند و بهترین روش را برای کودک خود به کار گیرند تا کودک در مدرسه رابطه سالم و خوبی داشته باشد و از رفتن به مدرسه خوشحال شود.

آموزشی دوستی در کودکان

نقش والدین در آموزش مهارت دوست یابی به کودک

والدین نقش اولیه و اساسی در آموزش مهارت‌های دوستی دارند. این نقش عمدتاً مربوط به آموزش خود والدین است. زیرا بهترین راه دوست یابی همان چیزی است که خود والدین باید بدانند، در کارگاه‌های آموزشی شرکت کنند و با استفاده از تجربیات کارشناسان و مشاوران ارشد خود را آموزش دهند. در مرحله بعد والدین باید روش‌های آموزش داده شده را از سنین مناسب به درستی اجرا کنند تا به بهترین نتیجه برسند.

نقش مربیان و معلمان در آموزش مهارت دوست یابی به کودک

مرحله بعدی آموزش کودک پس از آموزش والدین به مربی و معلم او باز می گردد. کودکان پس از فراگیری مهارت‌های اولیه از والدین خود وارد جامعه ای می‌شوند که والدین در آن حضور ندارند. در این مرحله ظاهر و نقش مربیان پر رنگ تر می‌شود.

روش‌های حل مشکل دوست‌یابی کودکان

برای حل مشکل دوستیابی کودکان و دانش آموزان خوب است این راه‌ها را دنبال کنید تا مشکل دوستیابی فرزندتان برطرف شود.

پذیرش روابط اجتماعی برای حل مشکل مهارت دوست یابی کودکان

زمان بازی را برای کودکان نوپا و پیش دبستانی برنامه ریزی کنید. اولین تجربیات کودکان را زیر نظر داشته باشید و با قطع کار آنها برای تسهیل بازی آنها آماده شوید.

حل مشکل دوست یابی کودکان با گردش‌های خانوادگی

چندین جلسه گروهی خانوادگی به کودکان فرصت خوبی برای واردشدن به موقعیت‌های اجتماعی با کودکان در سنین مختلف می‌دهد.

این موقعیت‌ها به کودک شما این فرصت را می‌دهد که مهارت‌های اجتماعی را تمرین کند، در حالی که تعامل شما با دیگران را تماشا می‌کند. همچنین، دیدارهای خانوادگی پیوندهای عمیق‌تری را در خانواده ایجاد می‌کند  و بعداً زمانی که فرزند شما مجبور است در مقابل فشار گروه همسالان بایستد چنین سفرهایی نتایج خود را نشان می‌دهد.

 ارایه یک الگوی مناسب در حل مشکل مهارت دوستیابی کودکان

وقتی با مردم احوالپرسی می‌کنید، با تلفن صحبت می‌کنید، خرید می‌کنید، بازی می‌کنید یا کارهای دیگری با دیگران انجام می‌دهید، رفتار اجتماعی را برای فرزندتان الگو می‌کنید.

بنر پرستار کودک

اگر خجالتی بودن ویژگی شماست، ممکن است کودک خجالتی باشد. شما یک الگو هستید، بنابراین ممکن است بخواهید این ویژگی را تغییر دهید. به یاد داشته باشید که مهارت‌های اجتماعی دیگری نیز وجود دارد که به طور ناخودآگاه به کودک خود آموزش می‌دهید، حتی اگر آنها را یاد نگیرید.

برای حل مشکل مهارت دوستیابی کودکان پافشاری نکنید

فرزند خود را در ملاء عام با جملاتی مانند “نمیتونی به عمو سلام کنی؟” نشان ندهید. یا به او بگویید در جلوی همه از 1 تا 10 بشمار” خودداری کنید. به کودک برچسب نزنید، توصیف کودک خود به عنوان خجالتی، تنها، ساکت یا سرد راه اشتباهی است.

راه‌های آموزش دوست‌یابی به کودکان

راه‌هایی برای معاشرت با کودکان وجود دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

اولین بخش ارتباطی با کودک تماس چشمی

اول از همه، باید مستقیماً و رو در رو با فرزندتان در مورد چرایی و نداشتن دوستان صحبت کنید. کودکان اغلب پاسخی برای این سوال ندارند. من انتظار پاسخ‌های مشخص و قطعی ندارم، اما این سؤال را برای دو منظور مطرح می‌کنم. یکی این است که بچه‌ها به این موضوع فکر کنند. دومین دلیل این است که با ارتباط چشمی، اولین بخش ارتباطی برقرار شود.

دوستیابی در کودکان

به کودک خود بیاموزید که با شکست مواجه شود

باید به فرزندتان بیاموزید که همه هم‌کلاسی‌هایش با او دوست نخواهند بود و او را دوست نخواهند داشت یا پیشنهاد دوستی او را نمی‌پذیرند. اصولاً کودکان برای موفقیت در زندگی باید تحمل شکست را از سنین پیش دبستانی بیاموزند.

 در کلاس ثبت ‌نامش کنید

شما می‌توانید فرزند خود را فقط در کلاس‌های ورزش، هنر و ادبیات غیر مدرسه‌ای ثبت نام کنید. تا کودکان بتوانند در محیطی بدون استرس با افراد جدیدی آشنا شوند و دوستان جدیدی پیدا کنند. اگر کودک از سطح تحمل پایینی برخوردار باشد، پیوستن به گروه‌ها و مسئولیت پذیری می‌تواند استقامت او را افزایش دهد.

والدین باید بدانند که کودکان نیاز به سازگاری و برقراری ارتباط با دیگران دارند، بنابراین به کودکان بیاموزید که در مواقع تفریح و بازی به کودکان نزدیک شوند و با آنها برنامه‌های دوستی برقرار کنند.

دوستش را به خانه دعوت کنید

برای آشکار کردن مشکلات ارتباطی فرزندتان، از او بخواهید یکی از دوستانش را به خانه شما دعوت کند و با او بازی کند. هدف شما مشاهده و مطالعه نحوه ارتباط و رفتار فرزندتان در این شرایط است.

برای مثال، در این مواقع ممکن است متوجه شوید که فرزندتان خودخواه، رئیس، بی ‌تحمل است یا مشکلات رفتاری دارد. پس از مشاهده این مشکلات باید با گفتن داستان، گفتگو و یا فیلم‌هایی با این محتوای ارتباطی در جهت بهبود مشکل ارتباطی او گام بردارید.

مهارت دوست پیدا کردن در کودکان

به بچه‌هایی هم سن خودش نزدیک شود

راه دیگر برای غلبه بر این مشکل این است که به فرزند خود بیاموزید دوستی کند و از نظر علایق و ترجیحات به گروه‌هایی شبیه به آنها بپیوندد. به عنوان مثال استفاده از روان‌شناسی نقاشی کودکان است. اگر کودکی به نقاشی علاقه دارد، با سایر کودکانی که در این زمینه شبیه او هستند، همراه شوید. در این صورت او می‌تواند ساعت‌ها با دوستانش در مورد علایق مشترکشان صحبت کند و احساس اطمینان بیشتری کند.

خودتان دست به کار شوید

یکی از کارهای والدین این است که افراد خانواده یا بچه‌های محله را که قبول دارید و قصد دارید با آنها وقت بگذرانید انتخاب کنید. به این ترتیب می‌توانید علاقه یا عدم علاقه فرزندتان به دوست یابی را زیر نظر داشته باشید و متوجه شوید که آیا مشکل فقط در مدرسه است یا به طور کلی فرزندتان مهارت‌های اجتماعی دارد.

آغاز زندگی اجتماعی کودک

چند داستان در مورد دوست یابی انتخاب کنید و برای فرزندتان بخوانید. درباره نحوه ملاقات شخصیت‌ها با افراد جدید بحث کنید و در مورد اینکه فرزندتان چگونه می‌تواند از برخی از این ایده‌ها در زندگی خود استفاده کند، بحث کنید.

آنها را تشویق کنید تا تلفن را بردارند. مادری به دختر 7 ساله خود یاد داد که با سلام کردن و گفتن نام خود شروع به گفتگو کند. این یک راه عالی برای یاد دادن کودک شما برای ملاقات با مردم است.

در زمین بازی سریع به سمت بچه‌ها می‌دود و می‌گوید: سلام اسم من مهتاب است و از اینجا شخصیتش را نشان می‌دهد. احساس نکنید که باید مدیر امور اجتماعی فرزندتان باشید و برای معرفی خود یک عبارت پیچیده یا خنده دار را به او یاد دهید.

حتی عبارت “من دوست دارم تاب بخورم”. حالت چطوراست؟” برای کودکی که منتظر رسیدن نوبت بازی او است، می‌تواند آغاز یک دوستی خوشایند و  زیبا باشد. اگر کودک شما خجالتی است، اجازه دهید صحبت کند و به خواهر و برادر بزرگترش سلام کند.

 در جایی که کودکان با هم هستند حضور داشته باشید

پروفسور مرکز رشد و مراقبت کودک می‌گوید: اگر فرزند شما هنوز به پیش دبستانی یا مهدکودک نرسیده است، به یک گروه بازی بپیوندید. به طور منظم به پارک، کتابخانه یا موزه بروید.

قرارهای زیادی بگذارید یک قرار بازی با دوستان نزدیک یا احتمالی فرزندتان در خانه برنامه ریزی کنید و آنها را به خانه خود دعوت کنید. به آنها زمان بدهید تا همدیگر را بهتر بشناسند و لذت ببرند. ” تمام آموزش‌های دنیا کارساز نخواهد بود مگر اینکه فرزند شما آنچه را که یاد می‌گیرد به موقع تمرین کند.”

بنر پرستار کودک

روی مهارت‌های اجتماعی کار کنید

اطمینان حاصل کنید که فرزندتان متوجه شده است که بهترین دوستان به نوبت به اشتراک می‌گذارند. به حرف هم گوش می‌دهند و همدیگر را نمی‌زنند و مسخره نمی‌کنند. به او توضیح دهید که به دنبال دوستانی است که این قوانین را بدانند و رعایت کنند.

با روش دوست‌یابی کودکتان هماهنگ باشید

برخی از کودکان مشکلی برای نزدیک شدن به کودکان دیگر ندارند برای برخی دیگر، ممکن است کمی طول بکشد تا به آن عادت کنند برخی از آنها ترجیح می‌دهند دوستان زیادی داشته باشند، در حالی که ممکن است فرزند شما فقط یک دوست داشته باشد و از داشتن یک دوست صمیمی خوشحال باشد و همه چیز برای او خوب و راحت باشد.

خود را نبازید

با فرزندتان مهربان باشید، اما خشن نباشید. یافتن دوست یک پروسه طولانی با فراز و نشیب‌های فراوان است و متأسفانه ناامیدی بخشی از روند آشنایی است. همه کودکان در دوستی‌ها نوعی ناامیدی «طبیعی» را تجربه می‌کنند. والدین می‌توانند با گوش دادن به فرزندان خود و به رسمیت شناختن احساسات آنها از آنها حمایت کنند.

در مورد نگرانی‌های خود با معلم، دوست یا سایر اعضای خانواده صحبت کنید. شما هرگز نمی‌خواهید فرزندتان نگران باشد، بنابراین برای حل مشکلات خود از متخصص کمک بگیرید.

پیشنهادهای جوفراست برای دوست‌یابی

جوفراست (مشاور کودک و کارشناس در زمینه آموزش دوست یابی به کودکان) می‌گوید: کودکان به تدریج می‌فهمند که از 4 سالگی سایر افراد نیز احساساتی مشابه آنها دارند. بنابراین، با کودکان دیگر با ملایمت تر رفتار می‌کنند و با میل بیشتری با آنها بازی می‌کنند. اما اگر کودک در معاشرت با سایر همسالان خود مشکل دارد و هنوز نمی‌تواند دوستی پیدا کند، این موارد را دنبال کنید.

1- بازی درمانی برای دوستیابی کودکان

می‌توانید ترتیبی دهید که با کودک خود یک بازی انجام دهید. به این ترتیب شما به طور غیر مستقیم به او یاد می‌دهید که چگونه با دیگران درست رفتار کند. ابتدا با بازی‌های ساده شروع کنید و به تدریج آنها را سخت کنید. بازی‌هایی که در ابتدا می‌توانید انجام دهید شامل دعوت از دوست برای بازی، مخالفت بی سر و صدا با نظر فرزندتان، صحبت با تلفن، صحبت در حیاط مدرسه و غیره است. در طول بازی شما بین نقش‌ها جابه‌جا می‌شوید.

2- گفت ‌و ‌گو را آموزش دهید

شما باید سلام و سؤالات خاصی را تمرین کنید که مکالمه را ادامه دهد. همچنین می‌توانید به فرزندتان یاد بدهید که چگونه خود را به دوستش معرفی کند، مثلاً “می‌توانی بروی دستم را بفشار و بگو من محمد هستم! ” ،” اسم شما چیست؟ “به فرزندتان بیاموزید که اگر نام طرف مقابل را درست متوجه نشد، دوباره از او بپرسد اشکالی ندارد.

3- از این فرصت‌ها استفاده کنید

اگر در مهمانی هستید که دوستان فرزندتان با شما هستند، از فرصت استفاده کنید و از آنها بخواهید که دوستانشان را به بازی دعوت کنند. می‌توانید تماشای کارتون یا فوتبال یا خوردن بستنی را پیشنهاد دهید.

سعی کنید موقعیت‌هایی را که انتخاب می‌کنید طولانی‌تر و مطمئناً کمتر برنامه‌ریزی کنید و به تدریج کناره‌گیری کنید و به کودک اجازه دهید همه چیز را خودش مدیریت کند.

4- تشویق یادتان نرود

اگر کودک قادر است با یکی از هم‌کلاسی‌های خود دوست شود، از کلمات تحسین آمیز برای تشویق او استفاده کنید و از این که با دوستش به خوبی کنار آمده است، استقبال کنید. به این ترتیب او تشویق می‌شود تا در این زمینه تلاش بیشتری کند. هر روز در مورد رابطه او با دوست پسرش بپرسید.

آسانیسم بهترین مرکز مشاوره برای تربیت کودک شما

آموزش مهارت‌های دوستی به کودکان نقش مهمی در زندگی ما دارد. باید افرادی را در اطراف خود ببینید که با وجود موفقیت‌های تحصیلی، شغلی، مالی و … احساس خوشبختی نمی‌کنند.

زیرا در برقراری روابط مناسب با دیگران مشکل دارند. البته در کنار نداشتن توانایی دوست یابی، یکی از عوامل اصلی دوست نداشتن کودکان عصبانیت آنهاست که مانع از برقراری ارتباط با همسالان و لذت بردن از حضور دوستان در زندگی می‌شود. برای کودکان نیز توصیه می‌شود و در نهایت اگر احساس می‌کنید فرزندتان در بین دوستان دچار تنهایی می‌شود، می‌توانید با متخصصین مرکز مشاوره آسانیسم با شماره 02191304433 تماس گرفته و  با کم‌ترین هزینه پرستار کودک در منزل مورد نیاز خود را استخدام کنید.

برای مراقبت از کودک خود می‌توانید از خدمات پرستاری در منزل آسانیسم استفاده کنید. پرستاران آسانیسم از مشکلات احتمالی زمانی که کودک بزرگ می‌شود کاملاً آگاه هستند. آنها می‌توانند به خوبی از فرزند شما مراقبت کنند و راهنمایی‌های لازم را به شما ارائه دهند.

دیدگاه‌ها

  • فرهاد گفت:

    چرا انقدر مهمه مهارت دوست یابی بچه هارو تقویت کنیم؟

    • وهابی(کارشناس) گفت:

      دوستی در زندگی بسیار مهم است. کیفیت و کمیت این روابط بر زندگی همه افراد تأثیر می گذارد. کودکان برای ایجاد دوستی به مهارت های اجتماعی، خودکنترلی و مهارت های اجتماعی نیاز دارند. در این میان والدین نقش مهمی در تقویت مهارت های دوستی فرزندان خود دارند.
      ممکن است متوجه شده باشید که برخی از کودکان برای دوست یابی تلاش می کنند. به عنوان مثال، کودکانی که خجالتی یا مضطرب هستند، کودکانی که نمی توانند خشم خود را کنترل کنند و کودکانی که رفتارشان دیگران را از خود دور می کند. با این حال، دانستن این نکته مهم است که با کمی راهنمایی و تمرین مهارت های خودتنظیمی، آنها می توانند مانند سایر کودکان روابط پایدار و صمیمی با همسالان خود برقرار کنند.

  • مینا گفت:

    فرزند من اضطراب اجتماعی دارد برای این مشکل باید چکار کنم؟

    • وهابی(کارشناس) گفت:

      والدین باید به نیازها و خواسته های کودک به موقع پاسخ دهند؛ زیرا کودک باید احساس کند که والدین به او کمک می کنند تا رابطه ای امن برقرار کند. والدین پاسخگو و حمایتگر به کودکان کمک می کنند تا از اضطراب اجتماعی دوری کنند و روابط ایمن با دیگران برقرار کنند.
      اما زمانی که کودک با اضطراب شدید دست و پنجه نرم می کند، به کمک حرفه ای و جدی نیاز دارد. این کودکان دنیا را برای حواس خود بسیار تهدید کننده تجربه می کنند و مشکلات عاطفی زیادی دارند که در رشد مهارت های اجتماعی آنها اختلال ایجاد می کند. بنابراین اگر فرزند مضطرب دارید، از روانشناسان و متخصصان مرتبط کمک بگیرید و نگرانی های خود را با آنها در میان بگذارید.