علائم کیست تخمدان چیست

15 اردیبهشت 1399
/

کیست تخمدان نسبتاً متداول است و می تواند به طور طبیعی در چرخه قاعدگی فرد شکل بگیرد. بیشتر کیست های تخمدان بی ضرر و غیر سرطانی هستند و معمولاً نیازی به درمان ندارند. اگر کیست تخمدان  بعد از گذراندن یائسگی در فرد ایجاد شود، احتمال اینکه فرد مبتلا به سرطان تخمدان شود، بیشتر می شود. هرکسی که کیست تخمدان دارد و علائم شدید، مداوم یا غیرمعمول را تجربه می کند، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند. روش درمانی معمول برای کیست تخمدان مراقبت صحیح و مؤثر است. اگر کیست باعث ایجاد علائم آزار دهنده وسرطانی شود و یا در دوران بارداری قرار بگیرد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. در این صورت برای بهبودی هر چه سریع تر بیمار، مراقبت و پرستاری نقش مهمی دارد.

کیست تخمدان چیست؟

کیست تخمدان ساختارهای کیسه ای مانند درون تخمدان است که حاوی یک مایع یا ماده نیمه جامد است. "کیست" صرفاً یک اصطلاح کلی برای یک ساختار پر از مایع است که ممکن است نشان دهنده تومور یا نئوپلاسم (رشد جدید) باشد. اگر تومور باشد، ممکن است خوش خیم یا بدخیم باشد. تخمدان ها بخشی از سیستم تولید مثل زنان هستند. آنها در قسمت تحتانی شکم در دو طرف رحم قرار دارند. زنان دارای دو تخمدان هستند که تخمک و هورمون های استروژن و پروژسترون تولید می کنند. 

بعضی اوقات، کیسه ای پر از مایعات به نام کیست در یکی از تخمدان ها ایجاد می شود. بدن بسیاری از خانم ها در طول زندگی  حداقل یک کیست ایجاد می کند. در بیشتر موارد، کیست بدون درد است و هیچ علامتی ندارد. انواع مختلفی از کیست های تخمدان مانند کیست درمویید و کیست اندومتریوما وجود دارد. با این حال، کیست های عملکردی شایع ترین نوع هستند. دو نوع کیست عملکردی شامل کیست فولیکول و جسم لوتئوم می باشد

دو نوع اصلی کیست تخمدان وجود دارد:

  1. کیست تخمدان عملکردی
  2. کیست تخمدان پاتولوژیک

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست

 کیست تخمدان عملکردی

کیست میرتواند در هر نقطه از بدن ایجاد شود. برخی ممکن است از نظر میکروسکوپی کوچک و برخی دیگر بسیار بزرگ باشند. کیست تخمدان عملکردی  رایج ترین نوع است. این کیست های بی ضرر بخشی از چرخه عادت ماهانه خانم ها را تشکیل می دهند و کوتاه مدت هستند.

دو نوع کیست تخمدان عملکردی وجود دارد:

  •  کیست فولیکولار

کیست های فولیکولی شایع ترین نوع هستند. تخمک از تخمدان به رحم منتقل می شود، جایی که می توان آن را توسط اسپرم بارور کرد. تخمک در فولیکول تشکیل شده است  که حاوی مایعات برای محافظت از تخم در حال رشد است. وقتی تخمک رها شد ، فولیکول می ترکد. در بعضی موارد، فولیکول مایعات خود را بیرون ریخته و پس از آزاد شدن تخمک کوچک می شود و یا اینکه تخمک را آزاد نمی کند. فولیکول با مایعات متورم شده و به کیست تخمدان فولیکولی تبدیل می شود. یک کیست به طور معمول در هر زمان واحد ظاهر می شود، و به طور طبیعی طی چند هفته از بین می رود.

  • کیست تخمدان لوتئال

این نوع از کیست کمتر متداول است. بعد از رها شدن تخمک، بافت آن را پشت سر می گذارد که به  corpus luteum  معروف است. کیست لوتئال هنگام پر شدن جسم لوتئوم با خون می تواند ایجاد شود. این نوع کیست به طور معمول طی چند ماه از بین می رود. با این حال، ممکن است گاهی اوقات شکافته شود یا پارگی ایجاد شود کند و باعث درد ناگهانی و خونریزی داخلی شود.

کیست تخمدان پاتولوژیک

دو نوع کیست پاتولوژیک وجود دارد:

کیست درموئید (تراتومای کیستیک)

کیست درموئید معمولاً خوش خیم است و از سلول هایی که تخمک تشکیل را می دهند،ایجاد می شود. این کیست ها باید با عمل جراحی برداشته شوند. کیست درموئید رایج ترین نوع کیست پاتولوژیک برای زنان زیر 30 سال است.

کیست آدنوما

سیست آدنوما نوعی کیست تخمدان است که از سلول هایی تشکیل می شود که قسمت بیرونی تخمدان را پوشانده است. برخی از آنها با یک ماده غلیظ مانند مخاط پر شده و برخی دیگر حاوی مایع آبکی هستند. به جای رشد در داخل تخمدان، معمولاً سیست آدنوما  از خارج به تخمدان وصل می شود.  با وجود اینکه در خارج از تخمدان هستند، می توانند بسیار بزرگ شوند. آنها به ندرت سرطانی هستند اما باید  با جراحی برداشته شوند. سیست آدنوما در زنان بالای 40 سال بیشتر دیده می شود.

علائم کیست تخمدان

اغلب اوقات، کیست تخمدان هیچ علامتی ایجاد نمی کند. با این حال، علائم آن با رشد کیست ظاهر می شوند. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تورم یا نفخ شکم
  • مقاربت دردناک
  • درد در قسمت تحتانی کمر یا ران
  • حرکات دردناک روده
  • درد لگن قبل یا در طول چرخه قاعدگی
  • حساسیت در لمس  پستان
  • تهوع و استفراغ

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست

علائم شدید کیست تخمدان که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند عبارتند از:

  • درد شدید در ناحیه لگن
  • غش یا سرگیجه
  • تب
  • تنفس سریع و پی در پی

این علائم می تواند نشان دهنده پیچ خوردگی تخمدان یا پارگی کیست  باشد. اگر زود درمان نشود، هر دو عوارض می توانند عواقب جدی داشته باشند. پرستار ماما با شناسایی به موقع این علائم می تواند از وخیم تر شدن آن جلوگیری کند.

پیچ خوردگی تخمدان یکی  از عوارض نادر کیست تخمدان است. این در شرایطی است که یک کیست بزرگ باعث پیچ خوردگی تخمدان یا حرکت از موقعیت اصلی آن می شود. در این حالت خون رسانی به تخمدان قطع شده و در صورت عدم درمان، می تواند باعث آسیب یا مرگ آن شود. اگرچه که این عارضه غیر معمول است اما پیچ خوردگی تخمدان تقریباً 3 درصد از جراحی های اورژانس زنان و زایمان را تشکیل می دهد. پارگی کیست که نیز نادرند، می توانند باعث درد شدید و خونریزی داخلی شوند. این عارضه خطر عفونت را افزایش می دهد و در صورت عدم درمان می تواند تهدید کننده زندگی باشد.

چه عواملی باعث ایجاد کیست تخمدان می شود؟

شایع ترین علل کیست تخمدان عبارتند از: 

  • مشکلات هورمونی

کیست های عملکردی معمولاً بدون درمان از بین می روند. آنها ممکن است در اثر مشکلات هورمونی یا داروهای مورد استفاده در تخمک گذاری ایجاد شوند.

  • آندومتریوز

زنان مبتلا به آندومتریوز می توانند نوعی کیست تخمدان به نام آندومتریوما ایجاد کنند. بافت آندومتریوز ممکن است به تخمدان وصل شود و رشد کند. این کیست ها می توانند در طول رابطه جنسی و در طول  عادت ماهیانه شما دردناک باشند.

  • بارداری

کیست تخمدان به طور معمول در اوایل بارداری ایجاد می شود تا به حمایت از بارداری و تشکیل جفت کمک کند. گاهی اوقات کیست تا دیرتر از زمان بارداری روی تخمدان می ماند و  ممکن است نیاز به برداشتن آن باشد.

  • عفونت شدید لگن

عفونت ها می توانند به تخمدان ها و لوله‌های فالوپ گسترش پیدا کرده و باعث شکل گیری کیست شوند.

چگونه کیست تخمدان تشخیص داده میشود؟

از آنجا که بیشتر کیست های تخمدان علائمی ایجاد نمی کنند، بسیاری از آنها به طور اتفاقی تشخیص داده می شوند. به عنوان مثال، در یک معاینه روتین، یا اگر به دلیل دیگری اسکن سونوگرافی انجام شود.

  • معاینه

اگر علائمی وجود دارد که نشان دهنده کیست تخمدان است، پزشک ممکن است که شکم شما را معاینه کرده و معاینه داخلی (واژینال) را نیز انجام دهد. امکان دارد که وی تورمی غیرطبیعی که نشان دهنده کیست باشد احساس کند.

  • سونوگرافی

اسکن سونوگرافی می تواند وجود کیست تخمدان را تأیید کند. اسکن سونوگرافی یک آزمایش ایمن و بدون درد است که از امواج صوتی استفاده می کند تا تصاویری از اندام ها و ساختارها را در بدن شما ایجاد کند. پروب اسکنر ممکن است بر روی شکم شما قرار گیرد تا تخمدان اسکن شود. یک کاوشگر کوچک معمولاً برای اسکن تخمدان ها، برای بدست آوردن تصاویر دقیق تر در داخل واژن قرار می-گیرد.

  • آزمایش خون

آزمایش خون به نام CA125  اغلب همراه اسکن سونوگرافی انجام می شود. اگر این تست نرمال باشد، بعید است کیست شما سرطانی باشد. به خودی خود آزمایش خون طبیعی سرطان تخمدان را به طور کامل رد نمی کند، اما می تواند در ترکیب با سونوگرافی برای تشخیص یک کیست خوش خیم انجام شود.

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست,تشخیص کیست تخمدان, کیست تخمدان منجر به سرطان می شود؟

آیا کیست تخمدان می تواند منجر به سرطان شود؟

در جواب باید گفت بله، برخی از کیست های تخمدان می توانند سرطانی شوند. اما بیشتر کیست های تخمدان سرطانی نیستند. با افزایش سن، خطر ابتلا به سرطان تخمدان افزایش می یابد. زنانی که  دوران یائسگی همراه با کیست تخمدان دارند، خطر بیشتری برای  ابتلا به سرطان تخمدان برای آنها وجود دارد. در مورد خطر ابتلا به سرطان تخمدان با پزشک خود صحبت کنید.

آیا کیست تخمدان بارداری را دشوارتر می کند؟

به طور معمول، خیر. بیشتر کیست های تخمدان بر  بارداری شما تأثیر نمی گذارد. با این حال، گاهی اوقات ایجاد کیست می تواند بارداری را دشوارتر کند. دو شرط ایجاد کیست تخمدان و تأثیر بر باروری عبارتند از:

  1. آندومتریوز،  که هنگام رشد لایه رحم در خارج از رحم اتفاق می افتد. کیست ناشی از اندومتریوز، آندومتریوم نامیده می شود.
  2. سندرم تخمدان پلی کیست (PCOS) ،  یکی از دلایل اصلی ناباروری (مشکلات بارداری) است. زنان مبتلا به PCOS معمولاً کیست های کوچک زیادی در تخمدان های خود دارند. کیست تخمدان در دوران بارداری شایع است. به طور معمول، این کیست ها خوش خیم هستند (سرطانی نیستند) و بی ضرراند. در صورتی که 4  کیست تخمدان که در دوران بارداری به رشد خود ادامه دهند، ممکن است  پارگی یا پیچ خوردگی ایجاد کرده یا در هنگام زایمان مشکل ایجاد کنند.

این نوع کیست تخمدان عموماً روی باروری تأثیر نمی گذارد:

کیست عملکردی: کیست های عملکردی مانند نوع فولیکولار آن یا کیست لوتئوم کورپوس، شایع ترین نوع کیست های تخمدانی هستند. کیست های عملکردی در طی یک چرخه قاعدگی عادی شکل می گیرند و باعث ناباروری نمی شوند. در حقیقت، کیست های عملکردی در واقع به خودی خود نشان می دهند که عملکردهای لازم که منجر به باروری شده، انجام می شود.

سیست آدنوما: سیست آدنوما کیست هایی هستند که روی سطح تخمدان رشد می کنند. اگرچه ممکن است به درمان نیاز داشته باشند، اما روی باروری تأثیر نمی گذارد.

کیستهای درموئید: این کیست های جامد به جای مایع حاوی بافتی مانند پوست، مو و یا حتی دندان هستند. کیست درموئید با ناباروری همراه نیست.

چه عواملی باعث ایجاد کیست تخمدان در دوران بارداری میشود؟

در دوران بارداری، جسم زرد باعث تغذیه و حمایت از پوشش رحم و نوزاد در حال رشد می شود تا  بافت جفت در حدود 10 تا 12 هفته عمل تغذیه رسانی را انجام دهد. اما در تعداد کمی از بارداری ها، این جسم لوتئوم با مایعات پر می شود و به جای بازگشت، روی تخمدان می ماند. به این کیست کورپوس لوتئوم گفته می شود.

در صورت داشتن کیست تخمدان در دوران بارداری چه کاری باید انجام دهم؟

خوشبختانه، اکثر کیست های تخمدان به هیچ وجه بر بارداری  تأثیر نمی گذارد. به عنوان مثال، وقتی نوبت به کیست لوتئوم می رسد، احتمال دارد که در سه ماهه دوم بارداری به خودی خود از بین برود. انواع دیگر کیست ها می توانند در دوران بارداری به رشد خود ادامه دهند و در بعضی موارد باعث درد می شوند. اما حتی در این موارد، چنین کیستهایی معمولاً مشکلی برای بارداری ایجاد نمی کنند. برای اطمینان از اینکه کیست تخمدان بر بارداری شما تأثیر نمی گذارد، پزشک سونوگرافی منظم برای بررسی تخمدان ها برنامه ریزی می کند. به وسیله سونوگرافی کیست تخمدان، اندازه و وضعیت هر کیست را می-توان ارزیابی کزد تا اطمینان حاصل شود که  کیست رشد یا تغییر نمی کند. 

اگر عمل جراحی در دوران بارداری ضروری شود، پزشک تمام تلاش خود را برای انجام عمل جراحی به صورت لاپاروسکوپی (از طریق برش های ریز) انجام خواهد داد. در صورتی که کیست بزرگ باشد، ممکن است عمل جراحی با استفاده از لاپاروسکوپ امکان پذیر نباشد، و در این شرایط ممکن است جراحی شکم انجام شود. در این زمان پرستار ماما می تواند با مراقبت مؤثر از درد عوارض بعد از عمل بکاهد.

اگر کیست تخمدان در دوران بارداری پاره شد، چه می شود؟

معمولاً  پارگی کیست تخمدان، حتی در دوران بارداری باعث ایجاد زنگ خطر نمی شود. مایع ناشی از کیست از بین می رود و کیست به طور خود به خودی بهبود می یابد. بعضی اوقات آنچه لازم است استفاده از داروها برای مدیریت درد و استراحت است تا کیست بهبود یابد. در حقیقت، اکثر پزشکان مراقبت مناسب همراه با سونوگرافی و نظارت منظم به عنوان درمان ارجح در دوران بارداری، توصیه می کنند. پرستار در نحوه دارو دهی و مراقبت صحیح و مناسب می تواند نقش مؤثری داشته باشد.

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست,کیست تخمدان و بارداری, پراگی کیست تخمدان

اما در صورت وجود نگرانی در مورد عفونت در اثر پارگی کیست، اگر خونریزی زیاد و پیچشی وجود داشته باشد (وقتی کیست باعث پیچ خوردگی تخمدان می شود، احتمالاً مانع جریان خون در تخمدان ها) یا اگر کیست پشت سر هم ایجاد شده باشد که بر بارداری تاثیر می گذارد. در این زمان پزشک ممکن است عمل جراحی را توصیه کند. همه خانم ها بعد از ترک کیست تخمدان، دردی احساس نمی کنند. اما بعضی از آنها هنگام پاره شدن آن احساس درد می کنند.

علائم کیست تخمدان پاره شده ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. درد متوسط تا شدید که در برخی موارد، ترکیدن کیست تخمدان می تواند منجر به درد قابل توجهی شود. می تواند تیز، ناگهانی، در ناحیه تحتانی شکم  و یا حتی کمر  باشد.
  2. خونریزی واژینال یا لکه بینی
  3. حالت تهوع یا استفراغ به همراه درد (در صورت پیچ خوردگی)
  4. سرگیجه، همراه با درد
  5. تب به همراه درد

آیا کیست تخمدان در دوران بارداری از بین می رود؟

کیست های لوتئوم کورپوس (شایع ترین نوع در دوران بارداری) معمولاً در سه ماهه دوم از بین می روند. خوشبختانه، بیشتر کیست های تخمدان در دوران بارداری بی ضرر هستند. اما اگر دردی را تجربه کردید یا علائم دیگری دارید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. در این صورت با وجود مراقب یا پرستاری با کیفیت و نظارت دقیق بر داروهای ضد درد،  به ایمنی حاملگی و سلامت کودک شما کمک می شود.

درمان کیست تخمدان چیست

اکثر کیست ها نیاز به درمان خاصی ندارند. بیشتر کیست های تخمدان خوش خیم هستند و به طور طبیعی بدون درمان به تنهایی از بین می روند و در صورت وجود این نوع کیست علائم کمی وجود دارد. در بیشتر موارد، کیست تخمدان در طی چند ماه بدون نیاز به درمان از بین می رود.

نوع درمان کیست تخمدان بستگی  به عوامل زیر دارد:

  • اندازه و ظاهر آن 
  • علائم آن
  • اینکه شما یائسگی را تجربه کرده اید؛ اگر یائسه هستید، احتمال ابتلا به سرطان تخمدان کمی بیشتر است

پزشک ممکن است دارویی برای بهبود درد  توصیه کند. گاهی اوقات قرص های ضد بارداری را تجویز می کنند. هورمون های موجود در این قرص ها باعث نمی شود که کیست از بین برود، اما در عوض می تواند جلوی رشد کیست جدید را بگیرد.

برخی از کیست های تخمدانی که تعداد آنها زیاد هستند، از بین نمی روند یا علائمی ایجاد می کنند، به عمل جراحی نیاز پیدا می کنند. کیست هایی که  نزدیک دوران یائسگی در خانم ها ایجاد می شود، ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد. دلیل این امر امکان سرطانی بودن آن است.

انواع جراحی برای درمان کیست تخمدان

لاپاروسکوپی

بیشتر کیست ها با استفاده از لاپاراسکوپی قابل برداشتن هستند. نوع جراحی آن کمتر تهاجمی است و برای درمان کیست های کوچکتر استفاده می شود. پزشک یک برش کوچک  روی سطح شکم شما ایجاد می کند. یک ابزار کوچک با دوربین، به پزشک اجازه می دهد تا داخل  شکم را ببیند و یک ابزار متفاوت دیگر کیست تخمدان را از بین می برد. در این روش معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست اما مراقبت پرستاری و وجود پرستار بیمار در کنار مریض ،نقش مؤثری در روند بهبودی دارد.

لاپاراتومی

اگر کیست شما به خصوص بزرگ باشد و یا اگر احتمال ابتلا به سرطان وجود داشته باشد، ممکن است لاپاراتومی توصیه شود. این کار با یک برش بزرگتر در شکم انجام می شود تا  جراح  به دسترسی بهتر به کیست برسد. ممکن است کل کیست و تخمدان برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده شود تا بررسی کند که آیا سرطانی است یا خیر. در این روش احتمال بستری شدن در بیمارستان بیشتر است. 

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست, درمان کیست تخمدان, عوارض بعد از جراحی کیست تخمدان

عوارض بعد از جراحی کیست تخمدان

مدت زمان بهبودی بعد از عمل جراحی برای افراد مختلف، متفاوت است. بعد از برداشتن کیست تخمدان، در شکم خود احساس درد خواهید کرد. اگرچه که بعد از طی چند روز بهبود می یابد. بعد از لاپاراسکوپی یا لاپاراتومی، ممکن است 12 هفته طول بکشد تا بتوانید فعالیت های عادی خود را از سر بگیری. در این زمان می توانید از خدمات پرستاری در منزل برای بهبودی هر چه سریع تر کمک بگیرید. 

در صورت مشاهده علائم زیر با پزشک معالج تماس بگیرید زیرا این علائم ممکن است نشان دهنده عفونت باشد:

  1. خونریزی شدید
  2.  درد شدید یا تورم در شکم
  3. درجه حرارت بالا (تب)
  4.  ترشحات تیره یا بد بو از واژن

نظرات

ن ...*

سلام وقتتون بخیر
من مجردم و 21 سالمم. از نوجوانی مشکل تنبلی و کیست تخمدان داشتم و با ال دی و متفورمین تحت درمان بودم تا زمانی که لاغر کردم و ورزش می‌کردم کیست ها از بین رفت ولی هنوز پریود منظمی نداشتم و دوباره آمپول زدم و سه ماه با سیپروترون کامپاند تحت درمان بودم(ال دی اصلا نمیسازه بهم و فوق العاده موهای زائد زخیم دارم) و دوباره ورزش رو شروع کردم و بعد از قطع درمان تا چهار ماه منظم بودم(البته با چند روز تاخیر)و بعد شد دو ماه یکبار و الان دوباره سه ماه هستش که پریود نشدم و فکر می‌کنم که به علت این بیماری همش بی تحرک بودم و چون دسترسی به پزشک و سونوگرافی ندارم،امروز مدروکسی پروژسترون خریدم که ۱۰ شب ،شبی ۲ عدد بخورم و از روز اول پریود دوباره سیپروترون کامپاند بخورم ولی خب میترسم بدون مشورت اینکار رو بکنم خدای نکرده ضرری داشته باشه،چه کاری الان درست هست انجام بدم؟
راستش خانوادم اصلا اجازه نمیدن تو این شرایط برای پیگیری بیمارستان برم

یکشنبه, 02/21/1399 - 13:12
آسانیسم

In reply to by ن ...*

سلام دوست عزیز

با توجه به اینکه 3 ماه پریود نشدین و سونو نداشته، نمیشه خودتون مطمئنا دارویی مصرف کنید. بهتره پیگیر باشید و مشورت پزشکی از متخصص دریافت کنید
لازمه بدونید اینجا نمیتوان تجویز دارو داشت و هر بیماری میبایست تحت نظر پزشک مربوطه و انجام معاینات و آزمایش های لازم درمان شود.

 

با آرزوی سلامتی

یکشنبه, 02/21/1399 - 13:18

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
7 + 4 = جواب سوال را در کادر بالا وارد نمایید.
نماد اعتماد الکترونیکی logo-samandehi