علائم کیست تخمدان چیست

15 اردیبهشت 1399
/
آسانیسم

کیست تخمدان نسبتاً متداول است و می تواند به طور طبیعی در چرخه قاعدگی فرد شکل بگیرد که بیشتر بی ضرر و غیر سرطانی هستند و معمولاً نیازی به درمان آنها نیست. با این حال، اگر این کیست  بعد از گذراندن یائسگی در فرد ایجاد شود، احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را در فرد بالا خواهد برد.

در صورت بروز علائم کیست، آن هم به صورت شدید، مداوم یا غیرمعمول باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. روش های درمانی نیز معمولا مؤثر اند. ولی اگر کیست باعث ایجاد علائم آزار دهنده و سرطانی شود یا حتی با وجود رعایت نکات بهداشتی برای زنان باردار، این امر در دوران بارداری رخ دهد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. در این صورت برای بهبودی هر چه سریع تر بیمار، مراقبت و پرستاری نقش مهمی دارد.

کیست تخمدان چیست؟

کیست تخمدان ساختارهای کیسه ای مانند درون تخمدان است که حاوی یک مایع یا ماده نیمه جامد است. "کیست" صرفاً یک اصطلاح کلی برای این گونه ساختارهای پر از مایع است و احتمالا نشان دهنده تومور یا نئوپلاسم (افزایش تعداد سلول ها) خواهد بود. البته ریسک بروز این کیست تنها در یک تخمدان نیز وجود دارد.

تخمدان ها بخشی از سیستم تولید مثل زنان اند که در دو عدد در قسمت تحتانی شکم در دو طرف رحم قرار دارند و وظیفه تولید تخمک و هورمون های استروژن و پروژسترون بر عهده آنها است.

بیشتر خانم ها برای حداقل یک بار در طول زندگی خود، کیست را تجربه می کنند که در بیشتر موارد بدون درد است و علامتی ندارد. کیست ها در انواع متفاوتی رخ می دهند که علت بروز و روند درمان هر کدام با دیگری متفاوت خواهد بود.

کیست تخمدان به دو گروه اصلی تقسیم می شود:

  1. کیست تخمدان عملکردی
  2. کیست تخمدان پاتولوژیک

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست

 کیست تخمدان عملکردی

رایج ترین نوع کیست، کیست عملکردی است که بی ضرر و کوتاه مدت بوده و بخشی از چرخه عادات ماهانه خانم ها را تشکیل می دهند. ابعاد آن نیز در دو صورت کوچک و بزرگ وجود دارد.

دو نوع کیست تخمدان عملکردی وجود دارد:

  •  کیست فولیکولار

کیست های فولیکولی شایع ترین نوع هستند. تخمک از تخمدان به رحم منتقل می شود؛ جایی که می توان آن را توسط اسپرم بارور کرد. در هر فولیکول تخمدانی یک تخمک وجود دارد که متشکل از مایعاتی برای محافظت از تخم در حال رشد است. وقتی تخمک رها می شود، فولیکول می ترکد. در بعضی موارد، فولیکول مایعات خود را بیرون ریخته و پس از آزاد شدن تخمک کوچک می شود و یا اینکه تخمک را آزاد نمی کند. فولیکول با مایعات متورم شده و به کیست تخمدان فولیکولی تبدیل می شود. این کیست هر زمانی ممکن است ظاهر شود و به طور طبیعی پس از چند هفته از بین می رود.

  • کیست تخمدان لوتئال

احتمال بروز این کیست کمتر است. کیست لوتئال هنگام پر شدن لوتئوم (توده سلولی) با خون می تواند ایجاد شود که به طور معمول پس از چند ماه از بین می رود. با این حال، ممکن است گاهی اوقات شکافته شود یا پارگی ایجاد کند که نتیجه آن درد ناگهانی و خونریزی داخلی است.

کیست تخمدان پاتولوژیک

دو نوع کیست پاتولوژیک وجود دارد:

کیست درموئید (تراتومای کیستیک)

کیست درموئید رایج ترین نوع کیست پاتولوژیک برای زنان زیر 30 و عموما خوش خیم است. توسط سلول هایی که تخمک تشکیل را می دهند، ایجاد می شود و درمان آن با استفاده از عمل جراحی است.

کیست آدنوما

کیست آدنوما نوعی کیست تخمدان است که سلول های تشکیل دهنده آن، سلول های پوشاننده قسمت بیرونی تخمدان است. برخی از آنها با یک ماده غلیظ مانند مخاط پر شده و برخی دیگر حاوی مایع آبکی هستند، از خارج به تخمدان وصل می شوند میتوانند ابعاد بزرگی داشته باشند و به ندرت سرطانی خواهند شد. کیست آدنوما بیشتر در زنان بالای 40 سال دیده می شود و درمان آن جراحی است.

علائم کیست تخمدان

اغلب اوقات، کیست تخمدان هیچ علامتی ایجاد نمی کند. با این حال، علائم آن با رشد کیست ظاهر می شوند. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تورم یا نفخ شکم
  • مقاربت دردناک
  • درد در قسمت تحتانی کمر یا ران
  • حرکات دردناک روده
  • درد لگن قبل یا در طول چرخه قاعدگی
  • حساسیت در لمس  پستان
  • تهوع و استفراغ

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست

علائم شدید کیست تخمدان که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند عبارتند از:

  • درد شدید در ناحیه لگن
  • غش یا سرگیجه
  • تب
  • تنفس سریع و پی در پی

این علائم می تواند نشان دهنده پیچ خوردگی تخمدان یا پارگی کیست نیز باشد. اگر به علائم بی توجهی شده و سریعا درمان نشوند، می تواند عواقب جدی گریبان گیر بیمار گردد. پرستار ماما با شناسایی به موقع این علائم می تواند از وخیم تر شدن آن جلوگیری کند.

پیچ خوردگی تخمدان یکی از عوارض نادر کیست تخمدان است. این در شرایطی است که یک کیست بزرگ باعث پیچ خوردگی تخمدان یا حرکت از موقعیت اصلی آن می شود. در این حالت خون رسانی به تخمدان قطع شده و در صورت عدم درمان، می تواند باعث آسیب یا مرگ فرد گردد. اگرچه که این عارضه غیر معمول است اما پیچ خوردگی تخمدان تقریباً 3 درصد از جراحی های اورژانس زنان و زایمان را تشکیل می دهد. پارگی کیست هم نادر است و می تواند درد شدید و خونریزی داخلی را برای فرد به همراه داشته باشد. این عارضه خطر عفونت را افزایش می دهد و در صورت عدم درمان می تواند بسیار تهدید کننده باشد.

آیا عمل سرکلاژ تاثیری در کیست تخمدان خواهد گذاشت؟

پاسخ منفی است. عمل سرکلاژ یا دوختن دهانه رحم در بانوان بارداری انجام می گیرد که به دلایل متفاوت، رحم آنها قادر به نگهداری از جنین نیست. رحم این بانوان عموما توانایی تحمل وزن بچه یا فشار ناشی از بزرگ شدن جنین را نداشته که این امر منجر به سقط ناخواسته خواهد شد. با این عمل می توان از بروز این اتفاق جلوگیری کرد.
یکی از باورهای اشتباه این است که عمل سرکلاژ و کیست تخمدان میتوانند رابطه مستقیمی با هم داشته باشند. درحالیکه این گونه نیست و جای نگرانی نیز نخواهد بود.

آیا میان سرطان سینه و کیست تخمدان رابطه ای وجود دارد؟

شایع ترین علت ایجاد کیست تخمدان، اختلالات هورمونی است و این امر می تواند ارتباطی میان این کیست و سرطان سینه ایجاد کند؛ اما خوشبختانه طی مطالعات اخیر، این نظریه رد شد و طبق نتایج بدست آمده رابطه عکسی میان این دو عارضه وجود دارد. البته تحقیقات جدید است و به کیس ها و مطالعات بیشتری نیاز خواهد بود.

چه عواملی باعث ایجاد کیست تخمدان می شود؟

شایع ترین علل ایجاد این کیست عبارتند از:

  • مشکلات هورمونی

کیست های عملکردی معمولاً بدون درمان از بین می روند و ممکن است در اثر مشکلات هورمونی یا مصرف داروهای به خصوص در حین تخمک گذاری ایجاد شوند.

  • آندومتریوز

زنان مبتلا به آندومتریوز می توانند نوعی کیست تخمدان به نام آندومتریوما را تجربه کنند. بافت آندومتریوز ممکن است به تخمدان وصل شود و رشد کند. همچنین می توانند در طول رابطه جنسی یا عادت ماهیانه ایجاد درد نمایند.

  • بارداری

کیست تخمدان به طور معمول در اوایل بارداری ایجاد می شود تا به حمایت از بارداری و تشکیل جفت کمک کند. گاهی اوقات کیست تا دیرتر از زمان بارداری روی تخمدان باقی می ماند و  ممکن است نیاز به برداشتن آن باشد. با این حال، عموما کیست های این چنینی خطرناک نبوده و به راحتی بر طرف خواهند شد.

  • عفونت شدید لگن

عفونت ها می توانند به تخمدان ها و لوله‌های فالوپ گسترش پیدا کرده و باعث شکل گیری کیست شوند.

چگونه کیست تخمدان تشخیص داده میشود؟

از آنجا که بیشتر کیست های تخمدان بدون علائم بروز پیدا می کنند، بسیاری از کیس ها به طور اتفاقی تشخیص داده می شوند. به عنوان مثال، در یک معاینه روتین، یا در اسکن سونوگرافی که بنا به هر دلیلی تجویز شده باشد.

  • معاینه

اگر علائمی وجود دارد که نشان دهنده کیست تخمدان است، پزشک ممکن است که شکم شما را معاینه کرده و معاینه داخلی (واژینال) را نیز انجام دهد. طی معاینات امکان دارد وجود تورمی غیرطبیعی که نشان دهنده کیست باشد احساس شود.

  • سونوگرافی

اسکن سونوگرافی می تواند وجود کیست تخمدان را تأیید کند. اسکن سونوگرافی یک آزمایش ایمن و بدون درد است که از امواج صوتی استفاده می کند تا تصاویر دقیقی را از اندام ها و ساختارهای معینی در بدن به متخصص نشان دهد. در برخی از موارد نیز سونوگرافی واژینال برای بیمار تجویز خواهد شد.

  • آزمایش خون

آزمایش خون به نام CA125  اغلب همراه اسکن سونوگرافی انجام می شود. اگر این تست نرمال باشد، بعید است کیست شما سرطانی باشد. آزمایش خون به خودی خود سرطان تخمدان را تائید یا رد نمی کند، اما اگر همراه با سونوگرافی انجام شود، میتواند در تشخیص خوش خیم یا بدخیم بودن کیست کمک کننده باشد.

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست,تشخیص کیست تخمدان, کیست تخمدان منجر به سرطان می شود؟

آیا کیست تخمدان می تواند منجر به سرطان شود؟

در جواب باید گفت بله برخی از کیست های تخمدان می توانند سرطانی شوند؛ اما بیشتر آنها سرطانی نیستند. با افزایش سن، خطر ابتلا به سرطان تخمدان افزایش می یابد. بانوانی که در دوران یائسگی کیست تخمدان را تجربه می کنند، خطر بیشتری برای  ابتلا به سرطان تخمدان آنها را تهدید خواهد کرد. از این رو، معاینات منظم خود را جدی بگیرید.

آیا کیست تخمدان بارداری را دشوارتر می کند؟

به طور معمول، خیر. بیشتر کیست های تخمدان بر  بارداری شما تأثیر نمی گذارد. با این حال، گاهی اوقات ایجاد کیست می تواند بارداری را دشوارتر کند. دو شرط ایجاد کیست تخمدان و تأثیر بر باروری عبارتند از:

  1. آندومتریوز،  که هنگام رشد لایه رحم در خارج از رحم اتفاق می افتد. کیست ناشی از اندومتریوز، آندومتریوم نامیده می شود.
  2. سندرم تخمدان پلی کیست (PCOS) ،  یکی از دلایل اصلی ناباروری (مشکلات بارداری) است. زنان مبتلا به PCOS معمولاً کیست های کوچک زیادی در تخمدان های خود دارند. کیست تخمدان در دوران بارداری شایع است. به طور معمول، این کیست ها خوش خیم هستند (سرطانی نیستند) و بی ضرراند. در صورتی که 4  کیست تخمدان که در دوران بارداری به رشد خود ادامه دهند، ممکن است  پارگی یا پیچ خوردگی ایجاد کرده یا در هنگام زایمان مشکل ایجاد کنند.

این نوع کیست تخمدان عموماً روی باروری تأثیر نمی گذارد:

کیست عملکردی:  کیست های عملکردی مانند نوع فولیکولار آن یا کیست لوتئوم کورپوس، شایع ترین نوع کیست های تخمدانی هستند. کیست های عملکردی در طی یک چرخه قاعدگی عادی شکل می گیرند و باعث ناباروری نمی شوند. در حقیقت، کیست های عملکردی به خودی خود نشان می دهند که بدن عملکردهای لازم که منجر به باروری می شود را انجام می دهد.

سیست آدنوما: سیست آدنوما کیست هایی هستند که روی سطح تخمدان رشد می کنند. اگرچه ممکن است به درمان نیاز داشته باشند، اما روی باروری تأثیر نمی گذارد.

کیستهای درموئید: این کیست های جامد به جای مایع حاوی بافتی مانند پوست، مو و یا حتی دندان هستند. کیست درموئید با ناباروری همراه نیست.

چه عواملی باعث ایجاد کیست تخمدان در دوران بارداری میشود؟

در دوران بارداری، جسم زرد باعث تغذیه و حمایت از پوشش رحم و نوزاد در حال رشد می شود تا  بافت جفت در حدود 10 تا 12 هفته عمل تغذیه رسانی را انجام دهد. اما در تعداد کمی از بارداری ها، این جسم لوتئوم با مایعات پر می شود و به جای بازگشت، روی تخمدان می ماند. به این کیست کورپوس لوتئوم گفته می شود.

در صورت داشتن کیست تخمدان در دوران بارداری چه کاری باید انجام دهم؟

خوشبختانه، اکثر کیست های تخمدان به هیچ وجه بر بارداری  تأثیر نمی گذارد. به عنوان مثال، کیست لوتئوم در اغلب اوقات در سه ماهه دوم بارداری به خودی خود از بین برود. انواع دیگر کیست ها می توانند در دوران بارداری به رشد خود ادامه داده و در موارد نادر باعث درد شوند؛ اما حتی در این موارد، چنین کیست هایی معمولاً مشکلی برای بارداری ایجاد نمی کنند. برای اطمینان از تاثیر کیست تخمدان بر بارداری پزشک، سونوگرافی های منظمی را برای بررسی تخمدان ها در نظر خواهد گرفت. به وسیله سونوگرافی کیست تخمدان، اندازه و وضعیت هر کیست را می توان ارزیابی کرد.

برداشتن کیست در دوران بارداری با استفاده از عمل جراحی به صورت لاپاروسکوپی (از طریق برش های ریز) خواهد بود. البته اگر کیست بزرگ باشد، این عمل امکان پذیر نیست. در این موقعیت جراحی شکم پیشنهاد داده می شود. پس از عمل نیز پرستار ماما می تواند با مراقبت مؤثر به کاهش دردهای احتمالی کمک کند.

اگر کیست تخمدان در دوران بارداری پاره شد، چه می شود؟

معمولاً  پارگی کیست تخمدان، حتی در دوران بارداری خطرناک نیست. پس از پارگی مایع ناشی از کیست از بین می رود و کیست به طور خود به خودی بهبود می یابد. بعضی اوقات نیز از داروهای مشخصی برای مدیریت درد استفاده می شود تا کیست بهبود یابد.

ایجاد کیست به صورت پشت سر هم، عفونت بر اثر پارگی کیست، خونریزی زیاد یا پیچ خوردگی تخمدان به دلیل کیست همگی میتوانند در بارداری موثر باشند. در این شرایط نیز پزشک احتمالا عمل جراحی را توصیه خواهد کرد. احساس درد نیز بعد از پارگی کیست در برخی از بانوان احساس می شود و در برخی خیر.

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست,کیست تخمدان و بارداری, پراگی کیست تخمدان

 

علائم کیست تخمدان پاره شده ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. درد متوسط تا شدید که در برخی موارد، ترکیدن کیست تخمدان می تواند منجر به درد قابل توجهی شود. می تواند تیز، ناگهانی، در ناحیه تحتانی شکم  و یا حتی کمر  باشد.
  2. خونریزی واژینال یا لکه بینی
  3. حالت تهوع یا استفراغ به همراه درد (در صورت پیچ خوردگی)
  4. سرگیجه، همراه با درد
  5. تب به همراه درد

آیا کیست تخمدان در دوران بارداری از بین می رود؟

کیست های لوتئوم کورپوس (شایع ترین نوع در دوران بارداری) معمولاً در سه ماهه دوم از بین می روند. خوشبختانه، بیشتر کیست های تخمدان در دوران بارداری بی ضرر هستند؛ اما اگر دردی را تجربه کردید یا علائم دیگری دارید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. در این موقعیت، حضور پرستاری مجرب و نظارت دقیق وی بر مصرف داروهای ضد درد، به ایمنی حاملگی و سلامت کودک شما کمک خواهد کرد.

درمان کیست تخمدان چیست

اکثر کیست ها نیاز به درمان خاصی ندارند؛ زیرا بیشتر آنها خوش خیم هستند و به طور طبیعی و بدون درمان از بین می روند. کیست های خوش خیم علائم به خصوصی را بروز نمی دهند و پس از چند ماه بدون نیاز به درمان از بین می روند.

نوع درمان کیست تخمدان بستگی  به عوامل زیر دارد:

  • اندازه و ظاهر آن 
  • علائم آن
  • اینکه شما یائسگی را تجربه کرده اید؛ اگر یائسه هستید، احتمال ابتلا به سرطان تخمدان کمی بیشتر است

پزشک ممکن است دارویی برای بهبود درد توصیه کند. گاهی اوقات نیز پزشک از قرص های ضد بارداری کمک خواهد گرفت. هورمون های موجود در این قرص ها باعث نمی شود که کیست از بین برود، اما در عوض می تواند جلوی رشد کیست جدید را بگیرد.

کیست هایی که در تعداد بالا ایجاد می شوند، معمولا از بین نمی روند، همراه با علائمی بروز پیدا می کنند و درمانشان با استفاده از عمل جراحی است. کیست هایی که نزدیک دوران یائسگی در خانم ها ایجاد می شود، ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشند. دلیل این امر امکان سرطانی بودن آنها است.

انواع جراحی برای درمان کیست تخمدان

لاپاروسکوپی

بیشتر کیست ها با استفاده از لاپاراسکوپی قابل برداشتن هستند. این نوع جراحی کمتر تهاجمی است و برای درمان کیست های کوچکتر استفاده می شود. پزشک یک برش کوچک  روی سطح شکم شما ایجاد می کند. یک ابزار کوچک با دوربین، به پزشک اجازه می دهد تا داخل  شکم را ببیند و یک ابزار متفاوت دیگر کیست تخمدان را از بین می برد. در این روش معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست اما مراقبت پرستاری و وجود پرستار بیمار در کنار مریض ،نقش مؤثری در روند بهبودی دارد.

لاپاراتومی

اگر کیست شما بزرگ باشد و یا اگر احتمال ابتلا به سرطان وجود داشته باشد، ممکن است لاپاراتومی توصیه شود. این کار با یک برش بزرگتر در شکم انجام می شود تا جراح دسترسی بهتری به کیست داشته باشد. ممکن است کل کیست و تخمدان برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده شود تا احتمال سرطانی بودن آن تعیین گردد. در این روش احتمال بستری شدن در بیمارستان بیشتر است.

کیست تخمدان, علائم کیست تخمدان, علائم شدید کیست تخمدان, درمان کیست تخمدان, انواع کیست, کیست تخمدان چیست, علائم کیست تخمدان چیست, درمان کیست تخمدان, عوارض بعد از جراحی کیست تخمدان

عوارض بعد از جراحی کیست تخمدان

مدت زمان بهبودی بعد از عمل جراحی برای افراد مختلف، متفاوت است. بعد از برداشتن کیست تخمدان، در شکم خود احساس درد خواهید کرد. اگرچه که بعد از طی چند روز بهبود می یابد. بعد از لاپاراسکوپی یا لاپاراتومی، ممکن است 12 هفته طول بکشد تا بتوانید فعالیت های عادی خود را از سر بگیری. در این زمان می توانید از خدمات پرستاری در منزل برای بهبودی هر چه سریع تر کمک بگیرید. 

در صورت مشاهده علائم زیر با پزشک معالج تماس بگیرید زیرا این علائم ممکن است نشان دهنده عفونت باشد:

  1. خونریزی شدید
  2.  درد شدید یا تورم در شکم
  3. درجه حرارت بالا (تب)
  4.  ترشحات تیره یا بد بو از واژن
دسته بندی

نظرات

ن ...*

سلام وقتتون بخیر
من مجردم و 21 سالمم. از نوجوانی مشکل تنبلی و کیست تخمدان داشتم و با ال دی و متفورمین تحت درمان بودم تا زمانی که لاغر کردم و ورزش می‌کردم کیست ها از بین رفت ولی هنوز پریود منظمی نداشتم و دوباره آمپول زدم و سه ماه با سیپروترون کامپاند تحت درمان بودم(ال دی اصلا نمیسازه بهم و فوق العاده موهای زائد زخیم دارم) و دوباره ورزش رو شروع کردم و بعد از قطع درمان تا چهار ماه منظم بودم(البته با چند روز تاخیر)و بعد شد دو ماه یکبار و الان دوباره سه ماه هستش که پریود نشدم و فکر می‌کنم که به علت این بیماری همش بی تحرک بودم و چون دسترسی به پزشک و سونوگرافی ندارم،امروز مدروکسی پروژسترون خریدم که ۱۰ شب ،شبی ۲ عدد بخورم و از روز اول پریود دوباره سیپروترون کامپاند بخورم ولی خب میترسم بدون مشورت اینکار رو بکنم خدای نکرده ضرری داشته باشه،چه کاری الان درست هست انجام بدم؟
راستش خانوادم اصلا اجازه نمیدن تو این شرایط برای پیگیری بیمارستان برم

یکشنبه, 02/21/1399 - 13:12
آسانیسم

In reply to by ن ...*

سلام دوست عزیز

با توجه به اینکه 3 ماه پریود نشدین و سونو نداشته، نمیشه خودتون مطمئنا دارویی مصرف کنید. بهتره پیگیر باشید و مشورت پزشکی از متخصص دریافت کنید
لازمه بدونید اینجا نمیتوان تجویز دارو داشت و هر بیماری میبایست تحت نظر پزشک مربوطه و انجام معاینات و آزمایش های لازم درمان شود.

 

با آرزوی سلامتی

یکشنبه, 02/21/1399 - 13:18

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
7 + 0 = جواب سوال را در کادر بالا وارد نمایید.
اینماد مربوط به آسانیسم