خطر ابتلا به بیماری پارکینسون

22 تیر 1398
/

بیماری پارکینسون را چقدر می شناسید؟ از علائم و عوامل افزایش دهنده بیماری پارکینسون خبر دارید؟ بیماری فلج رعشه ای یا پارکینسون، پس از آلزایمر دومین بیماری شایع مخرب عصبی به شمار می رود. اگر بخواهیم به صورت ساده در این باره صحبت کنیم؛ می توان گفت بیماری پارکینسون یکی از انواع بیماری های نورولوژیک است که در اثر این بیماری فرد به تدریج توانایی جسمی و روحی خود را از دست داده و در صورت عدم انتخاب راهکار درمانی مناسب با سرعت بیشتری بر شدت علائم آن افزوده می شود. بیماری پارکینسون جزء بیماری هایی است که سیر پیش رونده و مزمنی داشته و بطور عمده در سنین 20 تا 80 سالگی با میانگین سنی 55 سال بروز پیدا می کند. برآوردهای اپیدمیولوژیکی نشان می دهد که بین  1/4 تا 6/4 میلیون نفر از سالمندان بالای 50 سال در 10 کشور پر جمعیت جهان تحت تاثیر این بیماری قرار می-گیرند. بیشتر این بیماران نیازمند مراقبت های پرستار سالمند در منزل هستند. 

پارکینسون چیست

بیماری پارکینسون بر سیستم حرکتی بدن تاثیر کرده و عملکرد آن را مختل می‌کند. تغییر برخی سلول‌های خاص در مغز (نورون های دوپامینرژی موجود در ماده ی سیاه مغز میانی) باعث ایجاد این بیماری می‌شوند. نورون های دوپامینرژی مسئولیت مهمی بر عهده دارند و آن ساخت ماده‌ی شیمیایی مهمی به‌نام دوپامین است. دوپامین خود ماده ای است که با ارسال سیگنال به مغز (بخش کنترل‌کننده‌ی حرکات بدن در مغز) باعث می شود که مغز فرمان حرکت را به ماهیچه ها ارسال کند. در افراد مبتلا به پارکینسون این سلول های عصبی دیگر به درستی فعالیت نمی کنند و در نتیجه، ترشح دوپامین کاهش می یابد. نتیجه ی این روند این است که فرد در اعمال حرکتی دچار مشکل می گردد. این اعمال حرکاتی شامل مواردی چون: حرف زدن، نوشتن ،کارکردن، لباس پوشیدن و حتی پلک زدن می شود. 

پارکینسون, علائم پارکینسون, بیماری پارکینسون, مراقبت های پارکینسون, پارکینسون چیست

علائم بیماری پارکینسون

علائم بالینی این بیماری و در واقع نشانه های متمایز این بیماری عبارتند از:

  • لرزش یا ترمور 

ابتدایی ترین و شایع‌ترین نشانه این بیماری لرزش دست است، که اغلب اوقات افراد و خانواده ها بوسیله ی این نشانه متوجه مشکل و بیماری می شوند، البته به این معنا نیست که همه ی افراد مبتلا به پارکینسون این نشانه را تجربه می کنند. البته باید به این نکته توجه داشت که هر لرزشی به معنای بیماری پارکینسون نیست. معمولا در این بیماری لرزش فقط در یک دست یا پا، یا یک طرف بدن ایجاد می‌شود. برخی از مشخصات این لرزش ها عبارتند از: ایجاد لرزش و افزایش شدت آن در زمان بیداری و کاهش لرزش ها در هنگام خواب، ایجاد لرزش در چانه، لب‌ها و زبان.

  • کندی حرکت

این کندی حرکت به این صورت خود را نشان می دهد، که فرد  بعد از استراحت نمی‌تواند همانند همیشه و با همان سرعت قبل از استراحت، از صندلی یا تخت بلند شود یا حرکت کند.

  • سفتی یا رژیدیتی (Rigidity) و خشکی اندام ها

فرد مبتلا به پارکینسون در اثر انقباض عضلات، در هنگام حرکت با کاهش چرخش بازو در یک سمت بدن رو به رو می شود. سفتی و انقباض عضلات سبب ایجاد احساس خستگی و درد در افراد شده و ممکن است در نواحی مختلف بدن مثل عضلات پا، گردن و صورت ایجاد شود. 

  • از بین رفتن تعادل

یکی از موارد اصلی برای برطرف کردن نیازهای روزمره، تعادل است که از آن به عنوان توانایی حفظ مرکز ثقل بدن در محدوده سطح اتکا در نظر گرفته شده است. عدم تعادل یکی از بارزترین علائم بیماری پارکینسون و از بزرگترین عوامل افتادن در این افراد است. برخی افتادن های مکرر در روز را گزارش کرده اند. به همین دلیل، خطر آسیب هایی مانند شکستگی مفصل هیپ در این افراد بیشتر است، به طوری که در افراد مبتلا به پارکینسون شکستگی هیپ پنج برابر افراد سالم اتفاق می افتاد و این خود هزینه های اقتصادی زیادی زا به جامعه تحمیل می کند. این افراد برای جلوگیری از آسیب های بیشتر به پرستار سالمند برای مراقبت و نگهداری نیاز دارند. 

پارکینسون, بیماری پارکینسون, خطر ابتلا به بیماری پارکینسون, علائم بیماری پارکینسون, عوامل افزایش دهنده پارکینسون, درمان پارکینسون, مراقبت هایی برای بیماران پارکینسونی

علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، علائم و نشانه های دیگری نیز وجود دارد که ممکن است در همه افراد به صورت کاملا واضح بروز پیدا نکند. این موارد عبارتند از:

  • بی قراری در خواب و یا خستگی در طول روز
  • صدای یکنواخت و یا لکنت زبان
  • دشواری در بلع
  • مشکلات حافظه، گیجی یا زوال عقل
  • پوست چرب
  • یبوست 

عوامل افزایش دهنده ی خطر ابتلا به بیماری پارکینسون

تعیین عواملی که ریسک ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش میدهند، تا حدود زیادی ممکن نیست. چرا که هنوز علل این بیماری به صورت کامل شناخته نشده است اما یک سری عوامل تا حدودی می توانند احتمال ابتلا به پارکینسون را افزایش دهند مثل: کهولت سن، سوابق خانوادگی ابتلا به این بیماری و سموم موجود در محیط زیست همه از عوامل تاثیر گذر در ابتلا به بیماری پارکینسون هستند. 

در بیماری پارکینسون، نورون ها در مغز به تدریج تجزیه می شوند یا می میرند. بسیاری از این علائم به دلیل از بین رفتن نورون هایی است که یک ناقل شیمیایی در مغز شما به نام دوپامین تولید می کنند. هنگامی که سطح دوپامین کاهش می یابد، باعث فعالیت غیرطبیعی مغز می شود و منجر به علائم بیماری پارکینسون می شود.

همان طور که ذکر شد علت بیماری پارکینسون ناشناخته است، اما به نظر می رسد عوامل مختلفی نقش دارند، از جمله:

 ژن: محققان جهش های ژنتیکی خاصی را شناسایی کرده اند که می تواند باعث بیماری پارکینسون شود. اما این موارد معمولا شایع نیستند به جز در موارد نادری که اکثر اعضای خانواده مبتلا به بیماری پارکینسون هستند.

محرک های محیطی: قرار گرفتن در معرض سموم خاص یا عوامل محیطی دیگر ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش دهد، اما این خطر نسبتاً اندک است.

حضور اجساد لِوی: محققان خاطرنشان كردند كه در مغز مبتلایان به پارکینسون، تغییرات بسیاری رخ می دهد، اگرچه هنوز مشخص نیست كه چرا این تغییرات رخ می دهد. یک مورد از آنها اجسام لوی ذرات غیر عادی پروتئین ها هستند که درون سلول های عصبی در بیماری هایی مثل پارکینسون، دمانس و دیگر بیماری ها گسترش پیدا می کنند. محققان معتقدند که با وجود اجسام لوی سرنخ مهمی را برای علت بیماری پارکینسون در اختیار دارند.

سطح نوراپی نفرین پایین: نوراپی نفرین، یکی دیگر از انتقال دهنده های عصبی برای کنترل بسیاری از عملکردهای خودکار بدن مانند گردش خون است. در بیماری پارکینسون، انتهاهای عصبی که این ناقل عصبی را تولید می کنند از بین میروند. این موضوع می تواند دلیل اینکه چرا مبتلایان به پارکینسون نه تنها مشکلات حرکتی را تجربه می کنند بلکه خستگی، یبوست و فشار خون بالا را نیز نشان می دهد. 

عوارض بیماری پارکینسون

بیماری پارکینسون اغلب با این مشکلات اضافی همراه است که قابل درمان است:

مشکلاتی در تفکر: ممکن است مشکلات شناختی (زوال عقل) و مشکلاتی در تفکر را تجربه کنید. این موارد معمولاً در مراحل بعدی بیماری پارکینسون اتفاق می افتند. چنین مشکلات شناختی خیلی به داروها پاسخگو نیستند.

افسردگی و تغییرات عاطفی: ممکن است گاهی اوقات در مراحل اولیه، دچار افسردگی شوید. دریافت درمان افسردگی می تواند مسئولیت رسیدگی به سایر چالش های بیماری پارکینسون را آسان تر کند. شما همچنین ممکن است تغییرات عاطفی دیگری مانند ترس، اضطراب یا از بین رفتن انگیزه را تجربه کنید. پزشکان ممکن است برای درمان این علائم داروهایی برای بهبودیتان به شما بدهند.

اختلالاتی در بلع: با پیشرفت این وضعیت امکان دارد که در بلع دچار مشکل شوید. بزاق ممکن است به دلیل کند شدن بلع در دهان شما جمع شود.

مشکلات جویدن و خوردن: اواخر مراحل بیماری پارکینسون بر عضلات دهان نیز شما تأثیر می گذارد و جویدن را مشکل می کند. این می تواند منجر به خفگی و تغذیه نامناسب شود.

اختلالات خواب: مبتلایان به پارکینسون اغلب دارای مشکلات خواب هستند، از جمله بیدار شدن مکرر در طول شب، بیدار شدن زود هنگام یا خوابیدن در طول روز.

مشکلات مثانه: بیماری پارکینسون ممکن است باعث ایجاد مشکلات مثانه از جمله عدم توانایی در کنترل ادرار یا مشکل در ادرار شود

یبوست: بسیاری از مبتلایان به پارکینسون دچار یبوست می شوند که عمدتا به دلیل کندتر شدن کار دستگاه گوارش است.

پارکینسون, علائم پارکینسون, بیماری پارکینسون, مراقبت های پارکینسون,ارتباط پارکینسون با دمانس یا زوال عقل, عوارض بیماری پارکینسون

همچنین فرد مبتلا به بیماری پارکینسون امکان تجربه علائم زیر را هم دارد:

تغییرات فشار خون: این امکان وجود دارد که هنگام ایستادن به دلیل افت ناگهانی فشار خون (افت فشار خون ارتوستاتیک) احساس سرگیجه کنید.

اختلال درحس بویایی: ممکن است در احساس بویایی مشکلاتی را تجربه کنید. مانند اشکال در شناسایی بوها یا تفاوت بین آنها.

خستگی: بسیاری از مبتلایان به پارکینسون انرژی خود را از دست می دهند و خستگی را تجربه می کنند، خصوصاً در پایان روز. 

برخی از مبتلایان به پارکینسون درد را تجربه می کنند، چه در نواحی مشخص بدن و چه در کل بدنشان.

اختلال عملکرد جنسی: برخی از افراد مبتلا به پارکینسون متوجه کاهش میل جنسی یا عملکرد آن می شوند.

درجه بندی بیماری پارکینسون

بیماری پارکینسون یک بیماری پیشرونده است. این بدان معنی است که علائم بیماری به طور معمول با گذشت زمان بدتر می شود.
بسیاری از پزشکان برای طبقه بندی مراحل آن از مقیاس هون و یاهر استفاده می کنند. این مقیاس علائم را به پنج مرحله تقسیم می کند و به ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی کمک می کند تا بدانند علائم بیماری پیشرفت کرده است یا خیر.

مرحله 1: در این زمان پارکینسون خفیف ترین شکل است و بسیار ملایم است، در واقع  ممکن است علائم قابل توجهی را تجربه نکنید. ممکن است هنوز در زندگی روزمره و وظایف شما اختلال ایجاد نکند.
اگر علائمی دارید، امکان دارد در یک طرف بدن شما جدا شود

مرحله 2: پیشرفت از مرحله 1 به مرحله 2 می تواند ماه ها یا حتی سالها طول بکشد. تجربه هر شخص متفاوت خواهد بود.

در این مرحله معمولا ممکن است علائمی مانند زیر بروز میکند.

  • سفتی عضلات
  • لرزیدن
  • تغییر در حالات صورت
  • لرزیدن

سفتی عضلانی می تواند کارهای روزمره را پیچیده تر کند و مدت انجام آنها را طولانی تر کند. با این حال، در این مرحله  بعید به نظر می رسد مشکلات تعادل را تجربه کنید. علائم ممکن است در هر دو طرف بدن ظاهر شود. ممکن است تغییراتی در حالت ایستادگی، راه رفتن و حالت های صورت قابل توجه باشد.

مرحله سوم: در این مرحله میانی، علائم به نقطه عطفی می رسند. اگرچه بعید به نظر می آید علائم جدیدی را تجربه کنید. آنها همچنین ممکن است در همه کارهای روزانه شما اختلال ایجاد کند. حرکات بطور چشمگیری کندتر هستند و باعث طولانی کردن فعالیت ها می شوند. مسائل تعادل نیز مهم تر شده، بنابراین احتمال سقوط فرد بیشتر می شود. 

مرحله چهارم: پیشرفت از مرحله 3 به مرحله 4 باعث ایجاد تغییرات چشمگیری می شود. در این مرحله، ایستادن فرد بدون واکر یا وسیله کمکی مشکلات بزرگی ایجاد خواهد کرد. واکنش ها و حرکات عضلات نیز به میزان قابل توجهی کند می شوند. زندگی به تنهایی می تواند ناامن و خطرناک باشد. در این زمان پرستار سالمند یا مراقب بیمار به خوبی از شما مراقبت می کند و ریسک وقوع خطرات احتمالی را کاهش دهد.

مرحله پنجم: این مرحله پیشرفته ترین نوع آن است. علائم شدید، کمک های شبانه روزی را ضروری می کند. ایستادن، اگر غیرممکن نباشد اما دشوار است و احتمالاً نیاز به ویلچر خواهد بود.همچنین در این مرحله ممکن است افراد مبتلا به پارکینسون دچار سردرگمی و توهم شوند.

تاثیر رژیم غذایی برای کنترل پارکینسون

از آنجا که پارکینسون ارتباط نزدیکی با کمبود دوپامین در بدن دارد، محققان به دنبال راه هایی برای افزایش دوپامین به طور طبیعی از طریق رژیم غذایی شما هستند. علائم ثانویه پارکینسون مانند زوال عقل و سردرگمی نیز ممکن است با تغییر شیوه زندگی مانند رژیم غذایی و ورزش بهبود یابد.

آنتی اکسیدان ها

تحقیقات فعلی بر روی پروتئین ها، فلاونوئیدها و باکتری های روده برای بهبود علائم پارکینسون تمرکز دارد. در همین حال، براساس تحقیقات بنیاد مایکل جی فاکس برای تحقیقات پاركینسون، خوردن رژیم غذایی سرشار از آنتی اکسیدان ها، "استرس اکسیداتیو" را که باعث تشدید شرایط پارکینسون و شرایط مشابه می شود را کاهش می دهد.
با خوردن غذا می توانید مقدار زیادی آنتی اکسیدان دریافت کنید:

  • آجیل درختی مانند گردو و پسته
  • زغال اخته، تمشک، انواع توت و زغال اخته 
  • گوجه فرنگی، فلفل، بادمجان  
  • اسفناج و کلم

باقلا

برخی افراد باقالا را برای بهبود پارکینسون می خورند زیرا حاوی لوودوپا همان ماده ای است که در بعضی از داروها برای درمان پارکینسون استفاده می شود. در حال حاضر هیچ مدرک قطعی در مورد  استفاده از باقالا به عنوان یک درمان قطعی وجود ندارد. از آنجا که شما نمی دانید چه مقدار لوودوپا هنگام خوردن  باقالارمی خورید، آنها نمی توانند جایگزین درمان های دارویی شوند.

امگا 3

اگر نگران علائم ثانویه پارکینسون مانند زوال عقل، سردرگمی و توهم هستید، مصرف بیشتر سالمون، سویا، دانه کتان و لوبیا را جدی بگیرید. سویا به ویژه به دلیل توانایی محافظت افراد در برابر ابتلا به پارکینسون و علائم آن مورد مطالعه قرار گرفته است. این غذاها حاوی اسیدهای چرب امگا 3 هستند که  به بهبود عملکرد شناختی کمک می کنند.
توصیه می شود:

  1. برای کاهش یبوست ناشی از پارکینسون، از خردل و زردچوبه در غذاهایتان استفاده کنید تا حرکات روده را افزایش دهد.
  2. یکی از مطالعات نشان داد که مصرف کافئین ممکن است باعث کند شدن پیشرفت پارکینسون شود.
  3. برخی از مکمل ها و غذاها می توانند با داروهای تجویز شده در پارکینسون تداخل داشته باشند. بنابراین قبل از تغییر روال درمانی حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

پارکینسون, علائم پارکینسون, بیماری پارکینسون, تاثیر رژیم غذایی بر پارکینسون, ارتباط پارکینسون با دمانس یا زوال عقل, مراقبت های پارکینسون, عوارض بیماری پارکینسون

ارتباط پارکینسون با دمانس یا زوال عقل

زوال عقل یا دمانس ازعارضه های بیماری پارکینسون است. این امر باعث می شود تا افراد مشکلاتی در استدلال، تفکر و حل مسئله داشته باشند. معمولا 50 تا 80 درصد از افراد مبتلا به پارکینسون، تا حدی دمانس را تجربه می کنند.

علائم زوال عقل بیماری پارکینسون شامل موارد زیر است:

  • افسردگی
  • اختلالات خواب
  • هذیان
  • گیجی
  • توهم
  • نوسانات خلقی
  • لکنت زبان
  • تغییر در اشتها
  • تغییر در سطح انرژی

بیماری پارکینسون سلولهای گیرنده شیمیایی را در مغز از بین می برد. با گذشت زمان، این می تواند منجر به تغییرات چشمگیر، اعلائم و عوارض ذکر شده شود.

آیا بیماری پارکینسون ارثی است؟

این موضوع که بیماری پارکینسون از والدین به فرزند منتقل شود نادر است. در بیشتر موارد پارکینسون ارثی نیست. با این حال، افرادی که از به پارکینسون زودرس مبتلا می شوند، بیشتر احتمال دارد که آن را به ارث برده باشند.

داشتن سابقه خانوادگی بیماری پارکینسون ممکن است خطر ابتلا به آن را افزایش دهد. داشتن یک عضو درجه یک خانواده دارای  پارکینسون، خطر ابتلا به آن را به 3 درصد افزایش میدهد.

راه حل های دیگر بجز دارو برای علائم پاریکنسون

پارکینسون, علائم پارکینسون, بیماری پارکینسون, مراقبت های پارکینسون, راه حل های دیگر بجز دارو برای علائم پاریکنسون, ارتباط پارکینسون با دمانس یا زوال عقل, عوارض بیماری پارکینسون

  • نشانه های دیداری و شنیدنی تعیین کنید

نشانه ها به جایگزینی سیگنال هایی که مغز برای ارسال خودکار به کار می برد، کمک خواهد کرد. علائم بصری و شنیداری می تواند به فرد کمک کند تا از مشکلی رایج به نام "انجماد" جلوگیری کند. (عدم توانایی در حرکت زیرا مغز نمی تواند روند حرکت را آغاز کند). برخی از نشانه هایی که می توانند به جلوگیری از "انجماد"کمک کنند شامل شمارش پله ها، دنبال کردن مستقیم در پشت شخص دیگری یا قدم زدن روی نوارهای روشن که روی زمین گذاشته شده اند.  یکی ازنشانه های شنیدنی شامل عبارتی تلقینی ساده مانند "با غرور و محکم باش" هنگام ایستادن،هستند. یک درمانگر متخصص مانند پرستار بیمار و سالمند در زمینه اختلالات حرکتی می تواند علائمی را شناسایی کرده و دستگاه¬های کمک کننده برای بهبود حرکت را توصیه کند.

  • از سلامت روان فرد مبتلا به پارکینسون آگاه باشید

افسردگی و توهم معمولاً با بیماری پارکینسون همراه هستند. افسردگی بسیار رایج است و تقریباً 3/1 از مبتلایان به پارکینسون را درگیر می کنند. به دلیل همپوشانی علائم از جمله عدم بیان احساسات در حالت صورت، بی خوابی، اختلال در تمرکز و خستگی افسردگی می تواند مشکل باشد.

  •  روال آرامش بخش خواب را فراهم کنید

بی خوابی یک مشکل شایع است که به بهترین وجه بدون داروی خواب اداره می شود. چیزهایی که باید امتحان کنید شامل اجتناب از مصرف مایعات و وعده های غذایی سنگین قبل از خواب و رفتن به رختخواب  بلا فاصله بعد از آن در شب است. هم چنین تحقیقات اخیر حاکی از آن است که نور آبی می تواند کیفیت خواب را مختل کند.

 

مراقبت ها و درمان های خانگی بیماری پارکینسون

در ابتدا افراد با شنیدن نام بیماری پارکینسون تمام روحیه خود را از دست می دهند و به نوعی زندگی شان مختل می شود. در این زمان نگهداری از سالمند و فراهم کردن شرایط مناسب، در برگشت این افراد به زندگی معمولی بسیار کمک میکند.

پارکینسون, بیماری پارکینسون, خطر ابتلا به بیماری پارکینسون, علائم بیماری پارکینسون, عوامل افزایش دهنده پارکینسون, درمان پارکینسون, مراقبت هایی برای بیماران پارکینسونی

برخی از فعالیت های کمک کننده به این افراد عبارتند از:

  • ایجاد تغییر در چینش خانه: تغییر در چیدمان منزل باعث می شود فرد راحت تر در خانه حرکت کند و به نوعی انجام فعالیت های روزمره برایش آسان تر می شود.
  • مصرف غذاهای سالم: به افراد مبتلا به پارکینسون توصیه می شود از مواد غذایی گوناگون مثل: میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، غلات، مرغ، ماهی، گوشت بدون چربی و فرآورده‌های لبنی کم چرب در رژیم غذایی خود استفاده کنند.
  • مقابله با لرزش: برای مقابله با لرزش و به نوعی کاهش آن، بهتر است افراد از وزنه های سبک استفاده کنند. با تمرین با این وزنه ها و انجام ورزش های مخصوص تا حدودی می توانند بر روی لرزش کنترل پیدا کنند.
  • با کمک متخصص گفتاردرمانی بیماران می توانند، گفتارشان را بهبود بخشند.
  • با کمک متخصص فیزیوتراپی یا حرکت‌درمانی تا حدودی انجام فعالیت های روزانه و شغلی برای این افراد آسان می شود.
  • افراد مبتلا به پارکینسون با ایجاد تغییراتی در نوع غذا ها می توانند مشکلات مربوط به غذا خوردن و عدم کنترل آب دهان کاهش دهند.
  • فرد می‌تواند با مشخص کردن هدف‌های متعدد روی زمین و گام برداشتن به سمت آن ها مشکل توقف ناگهانی بدن را کاهش دهد.

تمام افراد تیم درمان می‌توانند با حمایت عاطفی و آموزش‌های مناسب برای کنار آمدن با بیماری پارکینسون به فرد مبتلا کمک کنند. بیماران مبتلا به پارکینسون از همان مراحل ابتدایی و در تمام طول مدت بیماری نیازمند این کمک ها و مراقبت های تخصصی هستند.

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
11 + 4 = جواب سوال را در کادر بالا وارد نمایید.
نماد اعتماد الکترونیکی logo-samandehi