بیماریهای کبدی

11 تیر 1399
/

بیماری کبد یک اصطلاح عمومی است که به هر شرایطی که بر کبد شما تأثیر می‌گذارد، اشاره دارد. این شرایط ممکن است به دلایل مختلف ایجاد شود، اما همه آنها می‌توانند به کبد شما آسیب برساند و بر عملکرد آن تأثیر بگذارد. بعضی از بیماریهای کبدی نیازمند مراقبت از بیمار به طور ویژه و کنترل مداوم او هستند. آسانیسم با ارائه خدمات مراقبت پرستاری کمک شایان ذکری برای بهبود روند درمانی بیمار کبدی می‌کند.

کبد شما دومین عضو بزرگ بدن و ارگان مهمی است که صدها کار مربوط به متابولیسم، ذخیره انرژی و سم زدایی را انجام می‌دهد. کبد به بدن شما کمک می‌کند تا غذا را هضم کنید، آن را به انرژی تبدیل کنید و انرژی را تا زمانی که نیاز دارید ذخیره کنید. همچنین به فیلتر کردن مواد سمی از جریان خون شما کمک می‌کند. کبد است صدها کارکرد پیچیده دیگری را نیز انجام می‌دهد، از جمله:

  • مبارزه با عفونت و بیماری
  • از بین بردن سموم مانند الکل از بدن
  • کنترل میزان کلسترول
  • کمک به انعقاد شدن خون 
  • صفرا را آزاد می‌کند  مایعی که چربی ها را تجزیه کرده و به هضم غذا کمک می‌کند

علائم کلی بیماریهای کبدی چیست؟

علائم بیماریهای کبدی بسته به علت اصلی آن متفاوت است. با این حال، برخی از علائم عمومی وجود دارد که ممکن است نوعی بیماری کبد را نشان دهد که شامل:

  • پوست زرد و چشم، به زردی معروف است
  • ادرار تیره
  • مدفوع کم رنگ، خونین یا سیاه
  • متورم بودن مچ پای، پاها یا شکم
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • کاهش اشتها
  • خستگی مداوم
  • خارش پوست
  • کبودی آسان

بیماریهای کبدی, علائم بیماریهای کبدی, تشخیص بیماری‌ کبدی, چگونگی درمان بیماری‌ کبدی, بروز بیماریهای کبدی, جلوگیری از بیماریهای کبدی

انواع بیماری‌های کبدی

هپاتیت

هپاتیت یک عفونت ویروسی کبد شما است. این امر باعث ایجاد التهاب و آسیب کبد می‌شود و عملکرد کبد را مطابق عوارض آن دچار اشکال می‌کند. انواع هپاتیت مسری است، اما می‌توانید با واکسیناسیون درمورد انواع A و B یا انجام سایر اقدامات پیشگیرانه از جمله رابطه جنسی سالم و عدم استفاده از سوزن اشتراکی، احتمال خطر ابتلا به آن را کاهش دهید. پنج نوع هپاتیت وجود دارد:

  • هپاتیت A معمولاً از طریق تماس با غذای آلوده یا آب پخش می‌شود. علائم ممکن است بدون درمان از بین بروند، اما بهبودی ممکن است چند هفته طول بکشد.
  • هپاتیت B می‌تواند حاد (کوتاه مدت) یا مزمن (بلند مدت) باشد. از طریق مایعات بدن مانند خون و مایع منی سرایت می‌یابد. اگرچه هپاتیت B قابل کنترل است، اما درمانی برای آن وجود ندارد. درمان زودرس برای جلوگیری از عوارض مهم آن است، بنابراین بهتر است در صورتی که در معرض خطر آن قرار دارید، غربالگری منظم برای شما انجام شود.
  • هپاتیت C همچنین می‌تواند حاد یا مزمن باشد. این بیماری اغلب از طریق تماس با خون از طرف فردی که مبتلا به هپاتیت C است، پخش می‌شود. این بیماری در حالی که در مراحل اولیه خود باعث ایجاد علائم نمی‌شود، اما در مراحل بعدی منجر به آسیب دائمی کبد می‌شود.
  • هپاتیت D یک نوع جدی از هپاتیت است که فقط در مبتلایان به هپاتیت B ایجاد می‌شود. این بیماری به طور خودی خودی ایجاد نمی‌شود و ممکن است به دنبال هپاتیت B بروز پیدا کند. همچنین می‌تواند حاد یا مزمن باشد.
  • هپاتیت E معمولاً در اثر نوشیدن آب آلوده ایجاد می‎شود. به طور کلی، این بیماری به خودی خود طی چند هفته بدون هیچ گونه عوارض ماندگار از بدن پاک می‌شود.

بیماری کبد چرب

تجمع چربی در کبد می تواند منجر به بیماری کبد چرب شود .دو نوع بیماری کبد چرب وجود دارد:

  1. بیماری کبد چرب الکلی، که در اثر مصرف زیاد الکل ایجاد می‌شود.
  2. بیماری کبد چرب غیر الکلی، که توسط سایر عواملی ایجاد شده است که کارشناسان هنوز سعی در درک آن دارند.

در صورت عدم کنترل، هر دو نوع بیماری کبد چرب می‌توانند باعث آسیب کبدی شوند و منجر به سیروز و نارسایی کبدی شود. رژیم غذایی و سایر تغییرات سبک زندگی اغلب می‌توانند علائم را بهبود بخشیده و خطر عوارض را کاهش دهند. پرستار بیمار در منزل در ایجاد یک سبک زندگی صحیح و رژیم غذایی سالم نقش مؤثری دارد. 

شرایط خود ایمنی

شرایط خود ایمنی شامل بیماری است که سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به سلول‌های سالم بدن حمله می‌کند. چندین بیماری خود ایمنی که سیستم ایمنی بدن به سلول‌ها و کبد شما حمله آسیب می‌رساند، شامل موارد زیر است از جمله:

  • هپاتیت خود ایمنی: این شرایط باعث می‌شود سیستم ایمنی بدن به کبد شما حمله کند و در نتیجه التهاب ایجاد شود. در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به سیروز و نارسایی كبدی شود.
  • سیروز صفراوی اولیه(PBC): ناشی از صدمه به مجاری صفراوی در کبد شما است و باعث ایجاد صفرا می‌شود. PBC می‌تواند منجر به سیروز و نارسایی کبد شود.
  • کولانژیت اسکلروزان اولیه: این وضعیت التهابی باعث آسیب تدریجی مجاری صفراوی شما می‌شود. سرانجام باعث انسداد و ایجاد صفرا در کبد شما می‌شوند. ممکن است به سرطان کبد منجر شود و ممکن است روزی به پیوند کبد احتیاج داشته باشید. مردان نسبت به زنان بیشتر احتمال ابتلا به آن را دارند. این می‌تواند به سیروز یا نارسایی کبد منجر شود.

شرایط ژنتیکی

همچنین چندین بیماری ژنتیکی که شما از یکی از والدین خود به ارث می‌برید، می‌تواند بر کبد شما تأثیر بگذارد:

  • هموکروماتوز باعث می‌شود بدن شما آهن بیشتری از آنچه نیاز دارد ذخیره کند. آهن اضافی در کبد، قلب یا سایر اعضای بدن شما ذخیره می‌شود. این بیماری می‌تواند منجر به ایجاد شرایط تهدید کننده زندگی مانند بیماریهای کبدی، بیماری‌های قلبی یا دیابت شود. در صورت عدم مدیریت، این بیماری می‌تواند در طولانی مدت منجر به آسیب شود.
  • بیماری ویلسون  بیماری ویلسون باعث می‌شود که مس در کبد و سایر اعضای بدن شما ایجاد شود. اولین علائم آن معمولاً در سنین 6 تا 35 سالگی بروز می‌کند که بیشتر در نوجوانان است. این  بیماری نه تنها بر کبد شما تأثیر می‌گذارد بلکه می‌تواند باعث مشکلات عصبی و روانی شود.
  • کمبود آنتی تریپسین AT) Alpha-1) در شرایطی رخ می‌دهد که کبد شما نتواند به اندازه کافی آنتی تریپسین آلفا -1 بسازد، پروتئینی که به جلوگیری از تجزیه آنزیم در بدن شما کمک می‌کند. این وضعیت می‌تواند باعث بیماری ریه و همچنین بیماری کبد شود. هیچ درمانی قطعی برای آن وجود ندارد، اما درمان‌های کمکی می‌تواند به بهبود آن کمک کند.

سرطان

سرطان‎های کبد ابتدا در کبد شما بروز می‎کند. اگر سرطان از جای دیگر بدن شروع شود اما به کبد گسترش یابد، به آن سرطان ثانویه کبد گفته می‎شود. شایع ترین نوع سرطان کبد، هپاتو کارسینوما می‌باشد. عوارض سایر بیماریهای کبدی، به ویژه مواردی که درمان نمی‌شوند، ممکن است در پیشرفت سرطان کبد نقش داشته باشد.

سیروز کبدی

سیروز به زخم‌هایی گفته می‌شود که ناشی از بیماریهای کبدی و سایر دلایل آسیب کبدی مانند اختلالات ایجاد شده در اثر مصرف الکل است.

فیبروز کیستیک و سفلیس همچنین ممکن است منجر به آسیب کبدی و سرانجام سیروز شود. کبد شما می‌تواند در پاسخ به آسیب، خود را بازسازی و احیا کند. اما این روند معمولاً منجر به ایجاد بافت اسکار می‌شود. هرچه بافت زخم بیشتری ایجاد شود، عملکرد صحیح کبد برای  بدنتان سخت‌تر است. در مراحل اولیه سیروز کبدی اغلب با پرداختن به علت اصلی آن قابل درمان است. اما بدون کنترل، می‌تواند منجر به عوارض تهدید کننده زندگی شود. پرستار بیمار در منزل با مراقبت صحیح از بیمار کبدی از بروز عوارض جدی‌تر جلوگیری می‌کند.

سیروز کبدی, بیماریهای کبدی, علائم بیماریهای کبدی, تشخیص بیماری‌ کبدی, چگونگی درمان بیماری‌ کبدی, بروز بیماریهای کبدی, جلوگیری از بیماریهای کبدی

نارسایی کبد

نارسایی مزمن کبد به طور معمول زمانی اتفاق می‌افتد که قسمت قابل توجهی از کبد شما آسیب دیده و قادر به عملکرد صحیح نباشد. به طور کلی، نارسایی کبد مربوط به بیماریهای کبدی و سیروز به آرامی اتفاق می‌افتد. ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشید. اما با گذشت زمان، متوجه علائم وخیم‌تر خواهید شد. علائمی مانند:

  • زردی
  • اسهال
  • گیجی
  • خستگی و ضعف
  • حالت تهوع

این یک وضعیت جدی است که نیاز به مدیریت مداوم دارد. از طرف دیگر نارسایی حاد کبد به طور ناگهانی اتفاق می‌افتد و غالباً در پاسخ به مصرف بیش از حد دارو‌ها یا مسمومیت است. در نارسایی کبد نیازمند به مراقبت از بیمار به شیوه صحیح و دقیق خواهیم شد.

آیا در معرض خطر ابتلا به بیماریهای کبدی هستید؟

موارد خاص می‌تواند شما را در معرض ابتلا به برخی بیماریهای کبدی قرار دهد. یکی از معروف ترین آن نوشیدنی‌های الکلی سنگین است. عوامل خطر دیگر عبارتند از:

  • سوزن به اشتراک گذاری شده
  • تتو یا سوراخ کردن بدن با سوزن‌های غیر استریل
  • داشتن شغلی که در معرض خون و مایعات بدن افراد دیگر باشد.
  • رابطه جنسی بدون استفاده از محافظت در برابر عفونت‌های مقاربتی
  • داشتن دیابت یا کلسترول بالا
  • سابقه خانوادگی بیماری کبد
  • اضافه وزن داشتن
  • قرار گرفتن در معرض سموم یا سموم دفع آفات
  • مصرف مکمل‌ها یا گیاهان خاص به ویژه در مقادیر زیاد
  • مخلوط داروهای خاص با الکل یا مصرف بیش از مقدار توصیه شده از داروهای خاص

بیماری‌های کبدی چگونه تشخیص داده می‌شوند؟

اگر نگران هستید که  به بیماری کبد مبتلا شوید، بهتر است با پزشک معالج خود ملاقات کنید تا احتمال بروز آنچه را که باعث بیماری کبدی در شما شده را کاهش دهید. معاینه با بررسی تاریخچه پزشکی شما و سؤال از سابقه خانوادگی مشکلات کبدی شروع می‌شوند. در مرحله بعد، احتمالاً درمورد علائمتان سؤالاتی از شما خواهند پرسید، از جمله زمان شروع و اینکه چه کارهایی باعث بهتر یا بدتر شدن آنها در شما می‌شود. بسته به علائم بیماریهای کبدی، احتمالاً در مورد عادت‌های غذایی و آشامیدنی از شما سؤال خواهد شد. حتماً در مورد هرگونه نسخه یا داروهای بدون نسخه از جمله ویتامین‌ها و مکمل‌ها به آنها بگویید. پرستار بیمار در منزل می‌تواند به شما در تشخیص به موقع علائم، راهنمایی و ارجاع شما به پزشک متخصص کمک مؤثری کند. پس از جمع آوری تمام این اطلاعات، ممکن است پزشک انجام آزمایشات زیر را توصیه کنند:

  • آزمایش عملکرد کبد
  • آزمایش کامل شمارش خون
  • سی تی اسکن، MRI  یا سونوگرافی برای بررسی آسیب کبدی یا تومورها
  • بیوپسی کبد، که شامل از برداشتن یک نمونه کوچک از کبد شما را بررسی و یافتن نشانه‌ای از آسیب یا بیماری

چگونگی درمان بیماری‌ کبدی

بسیاری از بیماریهای کبدی مزمن هستند به این معنی که سال‌ها ادامه دارند و ممکن است هرگز از بین نروند. اما حتی بیماریهای کبدی مزمن معمولاً قابل درمان است. برای طی کردن روند درمانی بیماریهای کبدی آسانیسم همراه شماست تا به بهترین نحو، خدمات پرستاری ارائه دهد. برای برخی از افراد، تغییرات شیوه زندگی برای بهبود روند درمانی لازم است که اینها شامل موارد زیر می‌باشد:

  • محدود کردن الکل
  • حفظ وزن سالم
  • نوشیدن آب بیشتر
  • اتخاذ یک رژیم غذایی مناسب برای کبد که حاوی فیبر زیادی است در حالی که باعث کاهش چربی، قند و نمک نیز می‌شود.

بسته به شرایط کبدی خاص شما، پزشک ممکن است تغییرات رژیم غذایی متفاوتی را توصیه کند. به عنوان مثال، افرادی که مبتلا به بیماری ویلسون هستند باید غذاهای حاوی مس از جمله صدف، قارچ و آجیل را محدود کنند. بسته به شرایطی که بر کبد شما تأثیر می‌گذارد، ممکن است شما نیز به درمان پزشکی نیاز داشته باشید، مانند:

  • داروهای ضد ویروسی برای درمان هپاتیت
  • استروئیدها برای کاهش التهاب کبد
  • داروی فشار خون
  • آنتی بیوتیک ها
  • داروهایی برای هدف قرار دادن علائم خاص، مانند خارش پوست
  • ویتامین‌ها و مکمل‌ها برای تقویت سلامت کبد

در بعضی موارد، ممکن است شما نیاز به عمل جراحی داشته باشید تا تمام یا بخشی از کبد خود را بردارید. به طور کلی، پیوند کبد فقط در صورت عدم موفقیت سایر گزینه‌ها انجام می‌شود. پرستار بیمار در منزل از بیمار کبدی به خوبی مراقبت کرده و تدابیر درمانی مؤثری را اجرا می‌کند.

پرستار بیمار در منزل برای بیماریهای کبدی, بیماریهای کبدی, علائم بیماریهای کبدی, تشخیص بیماری‌ کبدی, چگونگی درمان بیماری‌ کبدی, بروز بیماریهای کبدی, جلوگیری از بیماریهای کبدی

جلوگیری از بروز بیماریهای کبدی

تدابیر مختلفی برای پیشگیری از بروز بیماریهای کبدی وجود دارد. پیروی از یک سبک زندگی سالم از مهم‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از بیماریهای کبدی است. در ادامه به چند مورد از روش‌های پیشگیری می‌پردازیم:

  1. از رفتار مخاطره آمیز خودداری کنید. در طول رابطه از کاندوم استفاده کنید. اگر تصمیم به خال کوبی یا سوراخ کردن بدن دارید، در هنگام انتخاب محل مورد نظر خود، نسبت به پاکیزگی و ایمنی حساس باشید.
  2. از خوردن غذا‌های چرب جلوگیری کنید. خوردن غذا‌های چرب که حاوی مقدار زیادی چربی اشباع هستند، با گذشت زمان ممکن است به التهاب کبد منجر شود، که به نوبه خود می‌تواند باعث سیروز کبدی شود.
  3. واکسینه شوید. اگر در معرض خطر ابتلا به هپاتیت هستید و یا قبلاً به هر نوع ویروس هپاتیت مبتلا شده اید، درمورد دریافت واکسن هپاتیت A و هپاتیت B با پزشک خود مشورت کنید.
  4. در استفاده از داروها عاقلانه استفاده کنید. داروهای تجویز شده و بدون نسخه را فقط در صورت نیاز و فقط در دوزهای توصیه شده مصرف کنید. داروها و الکل را با هم مخلوط نکنید. قبل از مخلوط مکمل‌های گیاهی یا داروهای تجویزی یا بدون نسخه با پزشک خود مشورت کنید.
  5. از تماس با خون و مایعات بدن افراد دیگر خودداری کنید. ویروس هپاتیت می‌تواند با استفاده از میله‌های سوزن تصادفی یا پاکسازی ناصحیح خون یا مایعات بدن گسترش یابند.
  6. غذای خود را ایمن نگه دارید. دستان خود را قبل از خوردن غذا یا تهیه مواد غذایی کاملاً بشویید. 
  7. مراقب اسپری‌های آئروسل باشید. حتما از این محصولات در یک محل تهویه مطبوع استفاده کنید و هنگام پاشیدن حشره کش‌ها، قارچ کش‌ها، رنگ و سایر مواد شیمیایی سمی ماسک بپوشید. همیشه دستورالعمل‌های سازنده را رعایت کنید.
  8. از پوست خود محافظت کنید. هنگام استفاده از حشره کش‌ها و سایر مواد شیمیایی سمی، از دستکش، لباس آستین بلند، کلاه و ماسک استفاده کنید تا مواد شیمیایی در پوست شما جذب نشوند.
  9. وزن سالم خود را حفظ کنید. چاقی می‌تواند باعث بیماری کبد چرب غیر الکلی شود.
دسته بندی

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
2 + 0 = جواب سوال را در کادر بالا وارد نمایید.
نماد اعتماد الکترونیکی logo-samandehi